Vậy có một hướng đi nào khác để chúng ta có thể phát triển bản thân?
Với tôi thì câu trả lời đó là lòng tự trắc ẩn (self-compassion). Tự trắc ẩn có nghĩa là đối xử tốt và hiểu rõ bản thân khi đối mặt với những trải nghiệm khó khăn và cảm xúc tiêu cực. Theo giáo sư Kristin Neff, người tiến hành nghiên cứu đầu tiên về vấn đề này vào năm 2000, lòng tự trắc ẩn bao gồm 3 yếu tố:
1. Đối xử tốt với bản thân
Điều này bao gồm việc tự chấp nhận bản thân, kể cả những mặt tốt và chưa tốt, từ đó tự hoàn thiện mình. Con người không phải là một sinh vật hoàn hảo. Chúng ta có thể mắc rất nhiều lỗi lầm trong quá khứ, có thể dở tệ ở đa số các lĩnh vực và chỉ giỏi hơn một chút ở một số ít các lĩnh vực còn lại. Và bạn biết gì không? Điều đó hoàn toàn bình thường.
Theo Kristin Neff, “Không phải lúc nào chúng ta cũng có thể có được, hoặc trở thành chính xác những gì chúng ta muốn. Khi bạn chấp nhận điều này, bạn sẽ vượt qua những cảm xúc tiêu cực với tâm thế bình thản hơn. Nhưng nếu chối bỏ sự thật này, bạn sẽ còn cảm thấy tệ hại, chán nản và căng thẳng hơn nhiều.”
2. Tin rằng bạn không cô đơn trong cuộc cuộc chiến của riêng mình
Ai cũng có những “trận chiến” cá nhân. Có thể bạn là một người đang gặp khó khăn trong việc tự yêu thương cơ thể mình, hoặc bạn là một người trẻ đang mất phương hướng trên con đường sự nghiệp. Ngoài nỗi thất vọng, bạn còn có cảm giác như thể chỉ mỗi bạn làm sai hoặc phải chịu đựng những khó khăn này, và điều đó càng khiến bạn cảm thấy thất bại hơn nữa.
Tuy nhiên, con người vẫn luôn là một sinh vật không hoàn hảo và phải chịu đau khổ theo cách này hay cách khác. Hãy tin rằng bạn không cô đơn. Những gì bạn đã và đang trải qua cũng là trải nghiệm của rất nhiều người khác.
3. Chánh niệm (mindfulness)
Chúng ta không thể chối bỏ những cảm xúc tiêu cực cũng như những khó khăn mà chúng ta đang gặp phải. Theo kinh nghiệm của cá nhân tôi, càng chối bỏ cảm xúc của bản thân, những cảm xúc ấy lại càng trở nên mạnh mẽ. Điều này cũng tương tự như khi bạn đang buồn nhưng có ai đó lại an ủi là “thôi đừng buồn nữa” hoặc “hãy vui lên” vậy.
Tuy họ không có ý gì xấu, nhưng cảm xúc con người không phải là một loại công tắc có thể tắt đi bật lại bất kỳ lúc nào. Thay vào đó, chúng ta có thể chấp nhận chúng mà không phán xét là đúng hay sai. Hãy đặt mình vào vị trí một “người quan sát” những cảm xúc và suy nghĩ của mình, thay vì là “người trong cuộc” và cố gắng chống lại nó.
