Kết bài nghị luận xã hội: công thức kết bài chung cho mọi đề, các kiểu kết bài và mẫu kết bài hay

“Tóm lại, mỗi chúng ta cần phải nhận thức đúng đắn về vấn đề này và có những hành động phù hợp.” Nếu câu này nghe quen, đó là vì nó xuất hiện ở cuối rất nhiều bài văn nghị luận xã hội. Câu ấy không sai, nhưng nó có thể đứng ở cuối bất kỳ bài nào, nên không nói được gì về bài của bạn.

Bài này hướng dẫn cách viết kết bài nghị luận xã hội có nội dung thật: vai trò của kết bài, công thức kết bài chung cho mọi dạng đề, sáu kiểu kết bài thường dùng, các mẫu kết bài theo dạng đề và theo chủ đề, và cách viết mở bài, kết bài khớp với nhau.

Ý chính

Kết bài nghị luận xã hội là gì, có vai trò gì?

Kết bài là phần khép lại bài văn nghị luận xã hội. Sau khi thân bài đã giải thích, bàn luận và đưa ra dẫn chứng, kết bài là nơi người viết khẳng định quan điểm của mình, khái quát vấn đề và gửi gắm thông điệp đến người đọc.

Kết bài có ba vai trò. Thứ nhất, nó giúp bài văn có bố cục trọn vẹn: vấn đề được nêu ở mở bài phải được khép lại ở kết bài. Thứ hai, nó cho người chấm thấy bạn đã rút ra được bài học gì, đây là phần nhiều đáp án dành điểm riêng. Thứ ba, một kết bài ấn tượng để lại dư âm, giúp bài văn được nhớ đến giữa hàng chục bài cùng đề.

Cách viết kết bài nghị luận xã hội: ba bước

  1. 11

    Khẳng định lại vấn đề nghị luận

    Nhắc lại vấn đề nghị luận bằng lời khác với mở bài, kèm quan điểm của bạn: vấn đề ấy đúng, quan trọng, đáng lo ngại hay cần thay đổi. Tránh lặp lại nguyên văn câu mở bài.

  2. 22

    Rút ra bài học nhận thức

    Bạn hiểu ra điều gì sau khi bàn luận? Một câu ngắn, gắn với chính vấn đề, không phải bài học chung chung về học tập hay cuộc sống.

  3. 33

    Nêu hành động hoặc thông điệp

    Một việc làm cụ thể của bản thân, hoặc một lời nhắn gửi đến người đọc, cộng đồng. Đây là câu tạo dư âm cho kết bài.

Công thức kết bài nghị luận xã hội chung cho mọi đề

Đây là khung kết bài nghị luận xã hội dùng được cho mọi đề, dù vấn đề nghị luận là một tư tưởng hay một hiện tượng trong đời sống. Điền vào chỗ trống, không chép nguyên văn:

[Khẳng định: vấn đề + quan điểm của bạn về vấn đề]. [Bài học nhận thức: mỗi người cần hiểu rằng…]. [Hành động / thông điệp: bản thân em sẽ… / hãy… để…].

Ví dụ với đề “Suy nghĩ về lòng biết ơn”:

Lòng biết ơn không phải là một bổn phận nặng nề, mà là cách con người ghi nhớ rằng mình không lớn lên một mình. Mỗi người cần hiểu rằng biết ơn chỉ có ý nghĩa khi được thể hiện bằng hành động. Với em, đó có thể bắt đầu từ một lời cảm ơn thật lòng gửi đến cha mẹ, thầy cô sau mỗi ngày bình thường.

Ba bước viết kết bài nghị luận xã hội: khẳng định lại vấn đề kèm quan điểm, rút ra bài học nhận thức, nêu hành động hoặc thông điệp; bên dưới là ví dụ cho đề lòng biết ơn tương ứng với từng bước
Mỗi bước là một câu. Câu thứ ba, hành động hoặc thông điệp, là câu tạo dư âm cho kết bài.

6 kiểu kết bài nghị luận xã hội thường dùng

1. Tóm lược và khẳng định

Gói lại vấn đề trong một hai câu và khẳng định quan điểm. An toàn, dùng được cho mọi đề, hợp khi sắp hết giờ.

Bạo lực học đường không phải là chuyện “trẻ con đánh nhau”, mà là một vết thương để lại dấu vết lâu dài trên cả người bị hại lẫn người gây ra. Đã đến lúc mỗi học sinh nhìn thẳng vào vấn đề thay vì đứng ngoài quan sát.

2. Liên hệ bản thân

Đi từ vấn đề chung về chính bạn. Liên hệ phải cụ thể và thật, không phải câu hứa chung chung.

Viết đến đây, em nhớ đến những buổi tối lướt mạng xã hội đến tận khuya rồi hôm sau ngủ gật trong giờ học. Mạng xã hội không có lỗi; lỗi ở chỗ em để nó quyết định thời gian của mình. Từ hôm nay, em sẽ tắt thông báo sau mười giờ tối.

3. Câu hỏi tu từ

Kết thúc bằng một câu hỏi khiến người đọc tự suy nghĩ. Đừng lạm dụng: một câu hỏi là đủ.

Nếu mỗi người đều nghĩ rằng một chiếc túi ni lông chẳng đáng là bao, thì ai sẽ là người bắt đầu giữ sạch dòng sông trước nhà?

4. Trích câu nói, tục ngữ

Mượn một câu tục ngữ hay câu nói nổi tiếng để khép lại vấn đề. Chỉ trích những câu bạn nhớ chính xác và biết rõ người nói.

Ông cha ta dạy: “Có công mài sắt, có ngày nên kim.” Ý chí vượt khó không phải là điều gì phi thường, mà là sự bền bỉ làm tiếp thêm một chút mỗi ngày, ngay cả khi chưa thấy kết quả.

5. Kêu gọi hành động

Nhắn gửi đến người đọc hoặc cộng đồng một việc cụ thể. Hợp với đề về hiện tượng đời sống.

Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: mang theo bình nước riêng, từ chối ống hút nhựa, phân loại rác ở lớp học. Một xã hội văn minh không được xây bằng khẩu hiệu, mà bằng những thói quen tốt được lan tỏa từ mỗi người.

6. Mở rộng vấn đề

Đặt vấn đề vào một bối cảnh lớn hơn: thế hệ, đất nước, tương lai. Hợp với đề về tuổi trẻ, lí tưởng sống.

Tuổi trẻ hôm nay sống có trách nhiệm không chỉ cho bản thân mà còn cho cộng đồng mình đang lớn lên. Điều đó chưa bao giờ đòi hỏi những việc lớn lao, chỉ cần mỗi người làm tốt phần việc của mình mỗi ngày.

Mẫu kết bài nghị luận xã hội cho mọi đề

Các mẫu dưới đây được viết riêng cho bài này. Hãy xem cách mỗi mẫu đi qua ba bước, rồi viết kết bài của bạn theo cùng cách, với đúng vấn đề của đề.

Kết bài nghị luận về tư tưởng đạo lí

Đề: Suy nghĩ về câu “Thất bại là mẹ thành công”.

Thất bại chỉ trở thành “mẹ” của thành công khi người ta chịu nhìn lại nó, hiểu vì sao mình sai và bắt đầu lại. Câu nói ấy vì thế không khuyên ta chấp nhận thất bại, mà khuyên ta đừng phí nó. Với em, sau mỗi bài kiểm tra chưa tốt, việc đầu tiên không phải là buồn, mà là ngồi xuống xem lại từng câu sai.

Kết bài nghị luận về hiện tượng tích cực

Đề: Suy nghĩ về phong trào hiến máu tình nguyện của giới trẻ.

Mỗi giọt máu cho đi là một phần sự sống được trao lại cho người khác. Phong trào hiến máu tình nguyện cho thấy người trẻ hôm nay không thờ ơ như nhiều người vẫn nghĩ. Khi đủ tuổi và đủ sức khỏe, em mong mình cũng sẽ có mặt trong những ngày hội hiến máu ấy.

Kết bài nghị luận về hiện tượng tiêu cực

Đề: Hiện tượng gian lận trong thi cử.

Gian lận có thể mang lại một điểm số đẹp, nhưng không mang lại kiến thức, và càng không mang lại sự tự tin của người biết mình xứng đáng. Mỗi học sinh cần hiểu rằng trung thực trong thi cử là trung thực với chính mình. Nói không với gian lận, vì thế, bắt đầu từ việc học thật trong từng ngày bình thường.

Kết bài nghị luận về một ý kiến

Đề: Bàn về ý kiến “Người trẻ nên sống theo đam mê thay vì sống theo kỳ vọng của gia đình”.

Đam mê và kỳ vọng của gia đình không nhất thiết là hai con đường đối lập. Người trẻ cần dám theo đuổi điều mình yêu thích, nhưng cũng cần lắng nghe để hiểu vì sao cha mẹ lo lắng. Con đường tốt nhất có lẽ là con đường mình tự chọn, sau khi đã thật sự trò chuyện với những người thương mình.

Mẫu kết bài nghị luận xã hội về tuổi trẻ và các chủ đề quen thuộc

Tuổi trẻ và lí tưởng sống:

Trong thư gửi học sinh năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết rằng non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không “chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Hơn tám mươi năm sau, lời ấy vẫn là lời nhắc nhở với tuổi trẻ: sống có lí tưởng bắt đầu từ việc học tập và rèn luyện nghiêm túc mỗi ngày.

Mạng xã hội:

Mạng xã hội là một công cụ, và như mọi công cụ, nó tốt hay xấu tùy vào người sử dụng. Thay vì để những dòng tin vô tận lấy đi thời gian, mỗi người trẻ hãy biết chọn lọc, kiểm chứng thông tin và dành thời gian cho những kết nối thật ngoài đời.

Bảo vệ môi trường:

Bảo vệ môi trường không phải là trách nhiệm của riêng ai. Khi mỗi người thay đổi một thói quen nhỏ, cả cộng đồng sẽ cùng tạo nên những giá trị tốt đẹp và bền vững cho thế hệ sau.

Ý chí vượt khó:

Khó khăn không chọn ai để đến, nhưng mỗi người có thể chọn cách đối mặt với nó. Những tấm gương vượt lên nghịch cảnh nhắc chúng ta rằng điều quyết định không phải là xuất phát điểm, mà là sự bền bỉ đi tiếp.

Trách nhiệm:

Sống có trách nhiệm là làm tròn phần việc của mình trước khi đòi hỏi ở người khác. Một xã hội văn minh được tạo nên từ những con người như thế, và em muốn mình là một trong số đó.

Kết đoạn cho đoạn văn nghị luận xã hội 200 chữ

Đoạn văn khoảng 200 chữ chỉ cần một câu kết đoạn, gộp khẳng định và bài học:

Tóm lại, lòng biết ơn chỉ thật sự có ý nghĩa khi được thể hiện bằng những hành động nhỏ, chân thành mỗi ngày.

Mở bài và kết bài nghị luận xã hội phải khớp nhau

Mở bài nêu vấn đề, kết bài khép lại đúng vấn đề đó. Cách đơn giản nhất để hai phần khớp nhau là viết chúng cùng lúc khi lập dàn ý nghị luận xã hội.

Công thức mở bài nghị luận xã hội: [Dẫn dắt từ đời sống: một hình ảnh, một sự việc, một câu nói] → [Nêu vấn đề nghị luận, trích nguyên văn nếu đề có câu nói hoặc ý kiến].

Mở bài: Có những món quà không gói trong giấy màu: một lời hỏi han của thầy cô, một bữa cơm mẹ nấu sau ngày dài. Chúng nhắc ta về một phẩm chất giản dị mà quan trọng: lòng biết ơn.

Kết bài khớp với mở bài: Những món quà không gói trong giấy màu ấy cần được đáp lại không phải bằng món quà đắt tiền, mà bằng sự ghi nhớ và một lời cảm ơn đúng lúc. Biết ơn, suy cho cùng, là cách để những điều tốt đẹp tiếp tục được trao đi.

Kết bài quay lại hình ảnh “món quà không gói trong giấy màu” ở mở bài, nên bài văn có cảm giác trọn vẹn. Cách mở bài này khác với mở bài nghị luận văn học: mở bài nghị luận xã hội không giới thiệu tác giả, tác phẩm (trừ khi đề xuất phát từ một tác phẩm). Nếu bạn cần công thức cho bài phân tích tác phẩm, xem mở bài nghị luận văn học và kết bài nghị luận văn học.

Những lỗi thường gặp khi viết kết bài nghị luận xã hội

  1. Kết bài sáo: “Mỗi chúng ta cần có nhận thức và hành động đúng đắn” mà không nói nhận thức gì, hành động gì.
  2. Lặp lại nguyên văn mở bài. Khẳng định lại vấn đề phải bằng lời khác, kèm quan điểm đã được chứng minh.
  3. Đưa ý mới hoặc dẫn chứng mới vào kết bài thay vì khép lại vấn đề.
  4. Bài học lạc đề. Đề về bảo vệ môi trường nhưng kết bài lại hứa “học tập tốt để không phụ lòng cha mẹ”.
  5. Kết bài quá dài, hoặc ngược lại, bỏ trống vì hết giờ. Hãy chừa ít nhất ba phút cho kết bài.
  6. Lạm dụng câu cảm thán và câu hỏi tu từ. Một câu là đủ tạo ấn tượng; năm câu liền thì thành la hét.

Muốn kết bài có nội dung, thân bài phải có dẫn chứng thật

Một kết bài ấn tượng đứng trên một thân bài vững: bạn chỉ khẳng định được quan điểm khi đã chứng minh nó bằng dẫn chứng thật. Khi ôn tập, có thể dán các bài báo, phóng sự dài vào công cụ tóm tắt văn bản để nắm nhanh sự việc, rồi mở lại bài gốc để ghi chính xác tên người, thời gian và nguồn trước khi dùng làm dẫn chứng.

Kết luận

Kết bài nghị luận xã hội tốt luôn làm ba việc: khẳng định lại vấn đề kèm quan điểm của bạn, rút ra một bài học nhận thức, và nêu một hành động hoặc thông điệp cụ thể. Chọn một trong sáu kiểu kết bài phù hợp với đề, viết mở bài và kết bài cùng lúc để chúng khớp nhau, và luôn chừa thời gian cho phần này. Khi đó, câu cuối cùng của bài văn sẽ là câu người chấm còn nhớ, chứ không phải câu họ đã đọc hàng trăm lần.

”

Link nội dung: https://melodious.edu.vn/cong-thuc-ket-bai-nghi-luan-xa-hoi-a117158.html