Phân tích hai khổ thơ cuối trong bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

- Giới thiệu về tác giả Xuân Quỳnh và bài thơ Sóng

- Dẫn dắt nội dung hai khổ cuối của bài thơ Sóng:

2. Thân bài

a) Khái quát trước khi phân tích

- Xuân Quỳnh đã sáng tác bài thơ "Sóng" vào năm 1967 tại biển Diêm Điền, sau đó bài thơ được in trong tập "Hoa dọc chiến hào" xuất bản năm 1968. Âm hưởng chủ đạo của bài thơ là những con sóng biển cùng những con sóng trong lòng người tràn đầy khao khát tình yêu. Hai hình tượng có vai trò quan trọng trong bài thơ là "Sóng" và "Em", chúng cùng tồn tại song hành và hòa điệu với nhau, tạo nên nét đáng yêu cho bài thơ.

- Sau khi đọc hết cả bài thơ, chúng ta có thể nhận thấy quan niệm về tình yêu của Xuân Quỳnh: không chỉ đơn thuần là vẻ đẹp truyền thống mà còn là nỗi nhớ, lòng thủy chung son sắt và nghị lực niềm tin. Ở hai khổ cuối, chúng ta thấy nữ sĩ có một ước vọng rất đẹp đó là tan chảy vào những con sóng, để hiến dâng tình yêu vĩnh hằng và mãi mãi bất tử.

b) Phân tích 2 khổ thơ cuối bài Sóng

- Không dừng lại trong niềm tin vào tình yêu như một kết cục có hậu, trái tim nhạy cảm giàu suy tư của Xuân Quỳnh tiếp tục mở ra những trăn trở khi dòng suy ngẫm hiện hữu những hình ảnh của thời gian và không gian

+ Thời gian và không gian được đặt trong hai bình diện đối lập: “cuộc đời” và “năm tháng”; “biển cả” và “mây trời”. “Cuộc đời” chỉ quỹ thời gian ngắn ngủi của mỗi kiếp người, “năm tháng” là hoán dụ cho dòng thời gian vô thủy vô chung; “biển cả” là một không gian mênh mông nhưng vẫn chỉ là hữu hạn, còn “mây trời” lại gợi sự phiêu du trong vũ trụ vô cùng vô tận.

+ Cuộc đời tuy dài, biển cả tuy rộng nhưng năm tháng sẽ đi hết cuộc đời như mây kia sẽ bay qua biển rộng, sẽ đến với những không gian bao la trong vũ trụ không cùng.

+ Khổ thơ thấm thía nỗi lo âu, buồn bã về sự trôi chảy của thời gian và cái hữu hạn của cuộc đời, nhất là của tình yêu, cảm giác hữu hạn này thường xuất hiện ở những con người từng trải, nhất là từng chịu sự đổ vỡ, mất mát, tổn thương, và vì thế, luôn khao khát sự bình yên, khao khát sự vĩnh hằng, vô hạn.

+ Cũng có thể nhận ra thoáng buồn bã, tiếc nuối của nhà thơ khi tình yêu và khát vọng tình yêu của loài người tồn tại vĩnh hằng như biển cả, còn cuộc đời mỗi con người lại ngắn ngủi, mong manh như một áng mây phù du.

- Cảm giác về sự hữu hạn thường khiến con người buồn bã, bất lực.

+ Xuân Diệu từng sợ chính cái hữu hạn của lòng mình: “gấp đi em, anh rất sợ ngày mai - đời trôi chảy, lòng ta không vĩnh viễn”.

+ Xuân Diệu cũng đã từng giục giã: “Mau với chứ, vội vàng lên với chứ - em, em ơi, tình non sắp già rồi”.

+ Khi không thể “tắt nắng” hay “buộc gió” để níu kéo năm tháng, để gìn giữ hương sắc cuộc đời, để nới dài hơn quỹ thời gian cho tình yêu và hạnh phúc, Xuân Diệu tìm đến một giải pháp mãnh liệt đầy nam tính, đó là vội vàng tận hưởng cuộc đời một cách say sưa, ham hố khi còn có thể, từ “ôm cả sự sống” đến say đắm “riết, thâu, hôn, cắn… từ “mây đưa gió lượn” đến “non nước, cỏ cây”…

c) Đánh giá về nghệ thuật

- Thể thơ năm chữ (ngũ ngôn) giàu tính tự sự, giàu sức biểu cảm, giàu tính triết lý, giàu chất suy tưởng

- Các biện pháp tu từ đặc sắc (nhân hóa, ẩn dụ, hoán dụ…)

3. Kết bài

- Khái quát lại nội dung, nghệ thuật của 2 khổ thơ cuối

- Cảm nhận của em về 2 khổ thơ: Đoạn thơ thể hiện ước vọng một tình yêu thật đẹp, thật mới mẻ trong tâm hồn lại thêm quan niệm người phụ nữ khi đã yêu.