Hàm Duy Trì Có Mấy Loại? Giá, Thời Gian Đeo

Hàm duy trì là 1 khí cụ được bác sĩ chỉ định đeo sau khi tháo niềng răng. Hàm duy trì có tác dụng dùng để đảm bảo sự ổn định của răng tại vị trí mới, tránh bị xô lệch và trở về vị trí ban đầu. Hàm duy trì có 3 loại phổ biến gồm hàm duy trì cố định, hàm duy trì tháo lắp trong suốt và hàm duy trì tháo lắp kim loại, mỗi loại có ưu nhược điểm riêng về độ thẩm mỹ, độ bền và giá. Thời gian đeo hàm duy trì kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm.

1. Hàm duy trì là gì?

Hàm duy trì (hay máng duy trì sau niềng răng) là một loại khí cụ trong nha khoa được bác sĩ yêu cầu sử dụng ngay sau khi tháo niềng răng. Hàm duy trì có tác dụng để đảm bảo sự ổn định của răng tại vị trí mới, ngăn ngừa tình trạng răng chạy lại vị trí cũ, ổn định khớp cắn và mô nha chu. Tùy vào từng tình trạng của mỗi người bác sĩ sẽ tư vấn cho bệnh nhân đeo loại hàm duy trì phù hợp.

Sau khi kết thúc quá trình niềng răng, bác sĩ sẽ yêu cầu đeo hàm cố định sau niềng răng để răng, xương hàm và các mô liên kết có thêm thời gian thích nghi và ổn định hoàn toàn trong khoảng 6 tháng đến 1 năm đầu. Bởi vì niềng răng phải trải qua sự tác động lực rất lớn để điều chỉnh, quá trình tái tạo xương xung quanh chân răng chưa ổn định chắc chắn, cố định nên chúng rất dễ bị dây chằng có xu hướng lôi kéo về vị trí ban đầu.

Hơn nữa, mô nướu và mô nha chu vẫn cần thêm thời gian để thích nghi với vị trí mới và tổ chức lại cấu trúc sau khi niềng. Do đó, cần phải sử dụng 1 khí cụ như hàm duy trì để giữ nguyên vị trí của răng tại thời điểm mới tháo mắc cài giúp duy trì kết quả niềng răng.

2. Hàm duy trì có mấy loại?

Hiện nay, hàm duy trì sau niềng răng có 3 loại phổ biến gồm: hàm duy trì mặt trong cố định, hàm duy trì tháo lắp trong suốt và hàm duy trì tháo lắp kim loại, mỗi loại có ưu và nhược điểm riêng.

2.1 Hàm duy trì mặt trong cố định

Hàm duy trì mặt trong cố định là dùng đoạn dây thép mỏng gắn vào mặt trong (duy trì mặt lưỡi) của răng cửa và răng nanh bằng chất kết dính composite, hoạt động 24/7 mà không cần tháo lắp. Tuy nhiên trường hợp duy trì này không phải ca tháo niềng nào cũng thực hiện được vì nó phụ thuộc vào khớp cắn của bệnh nhân.

Ưu điểm của hàm duy trì cố định:

• Giữ răng khách hàng cố định liên tục suốt ngày đêm
• Gắn ở mặt trong răng nên không ai có thể nhìn thấy từ bên ngoài
• Không lo bị quên mang theo, quên đeo hàm duy trì
• Không chiếm không gian trong miệng nên không gây khó khăn phát âm

Nhược điểm của hàm duy trì cố định:

• Hàm duy trì cố định không phải trường hợp nào cũng làm được
• Vì luôn gắn chặt nên khó vệ sinh, dễ tích tụ mảng bám và cao răng có thể gây sâu kẻ nếu không biết cách vệ sinh tốt.
• Không được cắn trực tiếp vào vị trí có dây duy trì vì nó sẽ làm bong dây (do cơ chế dán dính nên nguy cơ bị bong cao).
• Không thể tự kiểm tra tình trạng hàm, cần đến nha khoa định kỳ

2.2 Hàm duy trì tháo lắp trong suốt

Hàm duy trì trong suốt là loại hàm duy trì được làm từ nhựa trong suốt, thiết kế bằng công nghệ định hình nhiệt, bằng cách lấy mẫu hàm và gửi Labo răng giả sẽ ép cho khách hàng hai hàm đeo duy trì mỏng (độ dày khoảng 0.75-1mm), ôm khít hoàn toàn bề mặt răng từ đỉnh răng đến gần nướu.

Ưu điểm hàm duy trì tháo lắp bằng khay nhựa trong suốt:

• Tính thẩm mỹ cao nhất do vật liệu là nhựa trong suốt, gần như vô hình khi đeo, không ảnh hưởng đến khuôn mặt và nụ cười.
• Thoải mái khi sử dụng vì độ mỏng nhẹ, ôm sát răng nên ít gây cảm giác vướng víu, không cản trở lưỡi khi nói chuyện.
• Có thể tháo ra khi ăn uống và đánh răng, vệ sinh đơn dễ dàng bằng bàn chải mềm và nước sạch.
• Bề mặt nhẵn không chà xát vào má và môi, tránh gây loét hay tổn thương các vùng mô mềm trong khoang miệng.

Nhược điểm của hàm duy trì trong suốt

• Hàm duy trì trong suốt dễ bị biến dạng nếu để ở khu vực có nhiệt độ 40°C.
• Vì khả năng tháo lắp nên người dùng có thể quên đeo làm ảnh hưởng kết quả.
• Khi quên ăn nhai dễ quên tháo hàm duy trì dễ dẫn đến gãy vỡ và cần làm lại hoàn toàn nên tốn về kinh tế.

2.3 Hàm duy trì tháo lắp kim loại (Hàm duy trì Hawley)

Hàm duy trì tháo lắp kim loại là loại hàm truyền thống, kết hợp giữa nền nhựa acrylic ôm sát vòm hàm và dây thép không gỉ bao quanh mặt ngoài răng, có thể tháo lắp và điều chỉnh được khi cần thiết.

Ưu điểm của hàm duy trì tháo lắp kim loại

• Cấu tạo dây kim loại chắc chắn giúp giữ răng đứng đúng vị trí quy định, cho hiệu quả cực cao.
• Độ bền cao lên đến 3-5 năm, thậm chí lâu hơn nếu bảo quản tốt
• Có thể dễ dàng tháo lắp nên ăn nhai sẽ dễ dàng
• Việc vệ sinh răng miệng và vệ sinh hàm cũng được thực hiện dễ dàng nhờ khả năng tháo lắp này.

Nhược điểm của hàm duy trì tháo lắp kim loại:

• Thẩm mỹ kém hơn vì dây thép kim loại nổi rõ trên mặt ngoài răng, dễ bị lộ khi cười hoặc nói chuyện.
• Cảm giác vướng víu ban đầu do lưỡi chưa quen với nền nhựa dày, có thể ảnh hưởng đến phát âm trong giai đoạn đầu.
• Thời gian thích nghi cũng lâu hơn so với hàm duy trì trong suốt.
• Khách hàng quên đeo thường xuyên sẽ ảnh hưởng đến kết quả sau niềng.
• Khách hàng quên tháo ra khi ăn có thể gây ra tình trạng biến dạng, quá trình làm lại tốn thêm chi phí.

Hàm duy trì được đánh giá là hữu ích cho mọi trường hợp chỉnh nha vì nó quyết định duy trì kết quả điều trị lâu dài cho bệnh nhân, tránh bị tái phát.

Ngoài ra, trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ chỉnh nha có thể chỉ định sử dụng kết hợp cả hàm duy trì cố định và hàm duy trì tháo lắp để tối ưu hiệu quả duy trì kết quả niềng răng.

Dưới đây là bảng so sánh chi tiết các loại hàm duy trì sau niềng răng theo từng tiêu chí cụ thể:

Tiêu chí Hàm duy trì cố định Hàm duy trì tháo lắp trong suốt Hàm duy trì tháo lắp kim loại Tính thẩm mỹ Cao, gắn mặt trong, khó nhìn thấy Cao, gần như là vô hình Thấp, dây thép kim loại lộ rõ ràng Độ thoải mái Không chiếm không gian miệng Mỏng nhẹ, ít vướng víu Nền nhựa dày, cần thời gian quen Độ bền Nhiều năm nếu không bị đứt 6-24 tháng 3-5 năm Khả năng điều chỉnh Không thể điều chỉnh Không thể điều chỉnh Có thể điều chỉnh dây thép Hiệu quả duy trì Tối ưu nhất (24/7) Cao nếu đeo đủ giờ Cao nếu đeo đủ giờ Vệ sinh răng miệng Khó chải kẽ răng Dễ dàng, có thể tháo ra Trung bình, có nhiều khe hở Ảnh hưởng phát âm Không ảnh hưởng Ít ảnh hưởng Ảnh hưởng ban đầu

3. Hàm duy trì sau niềng răng giá bao nhiêu?

Hàm duy trì sau niềng răng có mức giá dao động từ 700.000 - 10.000.000 VNĐ, tùy thuộc vào loại hàm bạn chọn. Trong các gói niềng răng trọn gói, chi phí này thường đã được bao gồm trong tổng hóa đơn ban đầu. Dưới đây là mức giá tham khảo chi tiết cho từng loại máng duy trì sau niềng răng:

• Hàm duy trì cố định: Là loại hàm có mức giá tối ưu nhất, chỉ khoảng 700.000 - 1.000.000 đồng.
• Hàm duy trì tháo lắp bằng kim loại: Với mức giá vừa phải, dao động từ 1.000.000 - 3.000.000 đồng
• Hàm duy trì tháo lắp trong suốt: Có chi phí cao nhất, khoảng từ 1.000.000 - 10.000.000 đồng. Với các loại hàm cao cấp đến từ thương hiệu Vivera, giá sẽ từ 8.000.000 - 10.000.000 đồng.

4. Cần phải đeo hàm duy trì trong bao lâu?

Thời gian đeo máng duy trì sau niềng răng thường từ 6 - 12 tháng, tùy vào loại hàm duy trì sử dụng và đối tượng đeo hàm duy trì. Cụ thể:

4.1 Loại hàm duy trì sau niềng răng

• Hàm duy trì tháo lắp: Thời gian đeo hàm duy trì tháo lắp từ 4 tháng đến 1 năm sau khi niềng răng, đảm bảo đeo hàm đủ 22 giờ mỗi ngày trở lên. Sau 2 năm bạn có thể giảm tần suất đeo, chỉ cần đeo ban đêm khi ngủ.
• Hàm duy trì cố định: Thời gian đeo lâu ít nhất là 10 năm, và để tháo thì cần đến sự hỗ trợ của nha sĩ, sau đó sẽ tiếp tực đeo hàm uy trì tháo lắp bán thời gian cho đến suốt đời.

4.2 Đối tượng đeo hàm duy trì

• Đối tượng là trẻ em thì cần phải đeo hàm duy trì cho đến khi trưởng thành khoảng 20 tuổi.
• Đối tượng là người trưởng thành thời gian hồi phục lâu hơn, cần đeo hàm duy trì ít nhất từ 6 đến 12 tháng.
• Trường hợp người có hàm răng yếu có thể phải đeo niềng cả đời.

5. Lưu ý quan trọng cần biết khi đeo hàm duy trì

Để đảm bảo tác dụng cố định răng của hàm duy trì, bạn cần phải lưu ý một số điều sau:

• Để hàm duy trì phát huy tối đa công dụng, bạn cần đảm bảo đeo hàm ít nhất 20-22 giờ/ngày và sử dụng liên tục trong thời gian bác sĩ chỉ định, giúp cho răng cùng xương hàm thực sự ổn định.
• Luôn vệ sinh răng miệng và hàm duy trì sạch sẽ nhằm hạn chế mảng bám tích tụ, vi khuẩn sinh sôi gây các bệnh lý răng miệng. Còn với loại hàm duy trì tháo lắp, bạn chỉ cần dùng bàn chải để vệ sinh nhẹ nhàng cho hàm rồi đeo lại.
• Hạn chế sử dụng thức ăn dẻo, dai hoặc cứng vì có thể làm răng bị xô lệch. Đồng thời tháo hàm duy trì khi uống các đồ uống nóng tránh làm biến dạng hàm.
• Sau khi niềng, cần tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ để đảm bảo hàm duy trì hoạt động hiệu quả mà không phát sinh vấn đề gì.

6. Hướng dẫn cách vệ sinh hàm duy trì đúng cách

Vệ sinh hàm duy trì đúng cách giúp kéo dài thời gian sử dụng hàm và đảm bảo hiệu quả duy trì răng tối ưu, đồng thời ngăn ngừa các vấn đề về răng miệng như sâu răng, viêm nướu do tích tụ vi khuẩn. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết giúp bạn duy trì hàm duy trì trong tình trạng tốt nhất:

• Bước 1: Chuẩn bị nước ấm, bàn chải lông mềm, bông tăm và dung dịch ngâm chuyên dụng.
• Bước 2: Rửa sơ hàm duy trì bằng nước ấm, sau đó dùng bàn chải và kem đánh răng làm sạch toàn bộ bề mặt.
• Bước 3: Dùng bông tăm thấm nước làm sạch kỹ các khe nhỏ và mảng bám còn sót lại.
• Bước 4: Ngâm hàm trong dung dịch chuyên dụng 5-10 phút để loại bỏ vi khuẩn và mùi hôi.
• Bước 5: Lau khô, để ráo nước và bảo quản hàm duy trì trong hộp sạch.

Đối với hàm duy trì cố định bạn nên đến nha khoa để bác sĩ có thể vệ sinh cao răng và đặt lại đúng vị trí ban đầu. Đồng thời, bạn cũng có thể sử dụng các loại dụng cụ chuyên dụng như tăm nước để vệ sinh hàm sau khi ăn.

7. Các câu hỏi thường gặp

7.1 Tại sao đeo hàm duy trì vẫn bị chạy răng?

Nguyên nhân gây ra tình trạng đeo hàm duy trì vẫn bị chạy răng chủ yếu do không tuân thủ thời gian đeo, đeo ít hơn 20-22h/ngày hoặc hàm duy trì không vừa vặn (quá lỏng/chặt), hoặc có thói quen xấu như đẩy lưỡi, nghiến răng.

7.2 Có phải đeo hàm duy trì cả đời không?

Việc đeo hàm duy trì không bắt buộc phải kéo dài cả đời đối với tất cả mọi người, nhưng nên đeo trong thời gian dài nhất có thể để đảm bảo kết quả ổn định. Thông thường, bạn cần đeo liên tục trong 6-12 tháng đầu, sau đó giảm dần tần suất. Tuy nhiên, với các ca khó răng hơi yếu hoặc người trưởng thành, bác sĩ có thể khuyên đeo ban đêm trọn đời để tránh răng xô lệch.

7.3 Quên đeo hàm duy trì 1 ngày có sao không?

Quên đeo hàm duy trì 1-2 ngày thường không gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng nếu kéo dài trong vài tuần hoặc vài tháng sẽ khiến răng xô lệch, chạy về vị trí cũ và khi đeo lại bạn sẽ thấy bị đau nhức nhiều hơn. Bên cạnh đó, việc bạn quên đeo hàm duy trì (đặc biệt là dạng tháo lắp) không thể bù đắp bằng cách đeo thêm giờ vào ngày hôm sau vì răng cần lực ổn định, liên tục.

7.4 Đeo hàm duy trì có gây đau hay khó chịu không?

Đeo hàm duy trì thường không đau và ít khó chịu hơn nhiều so với niềng răng. Bạn có thể cảm thấy hơi cộm, vướng, hoặc căng nhẹ ở răng trong vài ngày đầu, nhưng cảm giác này sẽ nhanh chóng qua đi khi đã quen. Đặc biệt nếu sử dụng hàm tháo lắp và hàm trong suốt hầu như không gây đau.

7.5 Không đeo hàm duy trì bao lâu thì răng chạy?

Răng có thể bắt đầu chạy di chuyển chỉ sau vài ngày đến 1 tuần nêu quên không đeo hàm duy trì kết hợp với việc bạn ăn uống thường xuyên, đặc biệt trong 3-6 tháng đầu sau tháo niềng. Hậu quả có thể là răng xô lệch nhiều, gây cảm giác chật, đau tức khi đeo lại hàm duy trì hoặc không thể đeo vừa, thậm chí phải niềng lại.

Hàm duy trì sau niềng răng đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ kết quả chỉnh nha lâu dài, giúp duy trì nụ cười đều đẹp và khớp cắn chính xác. Việc lựa chọn loại hàm duy trì phù hợp như hàm duy trì tháo lắp trong suốt, tháo lắp kim loại (Hawley) hay cố định cần dựa trên nhu cầu thẩm mỹ, ngân sách, khả năng tuân thủ đeo hàm và tình trạng răng sau niềng. Đặc biệt, sự cam kết đeo hàm đúng thời gian và tái khám định kỳ quyết định đến sự thành công của toàn bộ quá trình chỉnh nha.