Thép Mới - Nhà báo cách mạng xuất chúng

Người mà tôi luôn nhớ sâu sắc nhất trong đời làm báo là nhà báo Thép Mới. Trong hồi ức có những bữa trưa ăn “cơm đầu gánh” cùng ông ở phố cổ ven hồ Hoàn Kiếm. Đặc biệt là khi Thép Mới viết bài, có khi ông đi lại trong phòng 3-4 tiếng, chớp được văn cảnh hay ý hay ông liền ngồi xuống và phóng bút xuất thần. Tôi nhớ mãi câu của thầy: “Theo tôi viết chính là trút cảm xúc, hòa trí tuệ lên ngòi bút, mỗi một từ, mỗi một câu, mỗi một bài viết đều có hồn phách đấy”.

Lớn lên ở vùng đất Nam Định, một trong những cái nôi cách mạng, Thép Mới sớm ảnh hưởng tinh thần yêu nước của một số vị tiền bối như Trường Chinh, Nguyễn Đức Cảnh... Năm 1943, sau khi tốt nghiệp trung học, ông lên Hà Nội theo học đại học Luật khoa, hoạt động trong Đoàn Thanh niên Cứu quốc, Hội Văn hóa Cứu quốc và bắt đầu viết cho Báo Tự trị - cơ quan của Tổng hội Sinh viên Việt Nam.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Tổng Bí thư Trường Chinh đã chọn ông về công tác tại Báo Cờ giải phóng. Bút danh Thép Mới được ghi dưới bài “Trung thu độc lập đầu tiên” đăng trên Cờ giải phóng ngày 20/9/1945. Bài viết ấn tượng bởi văn phong độc đáo, giao hòa giữa lãng mạn và hiện thực: “Trăng đêm nay, trăng sáng mùa thu năm Độc lập đầu tiên, không còn vẻ yếu ớt và lạnh lùng của những trăng xưa... Trăng đêm mai còn sáng hơn...”.

Ngày 11/11/1945, Cờ giải phóng ngưng xuất bản và được đổi tên thành Báo Sự Thật. Thép Mới cùng đồng nghiệp chuyển sang làm Báo Sự thật.

Tháng 2/1951, tại Đại hội lần thứ II, Đảng quyết định hoạt động công khai, đổi tên là Đảng Lao động Việt Nam và xuất bản Báo Nhân Dân thay cho tờ Sự thật. Ngày 11/3/1951, báo ra số đầu tại Chiến khu Việt Bắc, Thép Mới có bài tường thuật “Đại hội của chúng ta”.