a. Yêu cầu chung: Xác định đúng vấn đề cần nghị luận, đảm bảo yêu cầu về dung lượng
b. Yêu cầu cụ thể: Học sinh triển khai bài viết theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận
1. Mở bài:
- Dẫn dắt và giới thiệu chủ đề mùa thu trong 2 tác phẩm: Chiều thu (Nguyễn Bính), Chiều thu quê hương (Huy Cận).
2. Thân bài:
* Vẻ đẹp của bức tranh mùa thu trong Chiều thu - Nguyễn Bính
- Hình ảnh: con cò, giấc trẻ thơ, nhịp võng, trái na, tiếng chim…→ bình dị, dân dã, gắn với làng quê Bắc Bộ.
- Nghệ thuật: ngôn ngữ mộc mạc, chi tiết quen thuộc, giọng thơ hoài niệm.
=> Đánh giá: mùa thu êm đềm, thân thương, đậm hồn quê.
* Vẻ đẹp của bức tranh mùa thu trong Chiều thu quê hương - Huy Cận
- Hình ảnh: hoa mướp vàng, giếng nước, hàng cau, vồng khoai, gà mẹ con… → tươi sáng, phong phú, chan chứa sức sống.
- Nghệ thuật: hình ảnh giàu màu sắc, thiên nhiên gắn với lao động, con người.
=> Đánh giá: mùa thu đằm thắm, ấm áp, thấm đượm tình quê.
* Đánh giá điểm tương đồng và khác biệt
Tương đồng:
+ Lấy cảm hứng từ khung cảnh làng quê Việt Nam với những hình ảnh gần gũi, thân thuộc (cây cau, vườn cây, giếng nước, hoa lá, tiếng chim…).
+ Thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng, chân thành.
+ Sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc, cho thấy sự tinh tế trong quan sát và cảm nhận của các thi sĩ.
Khác biệt:
- “Chiều thu” - Nguyễn Bính: Vẻ đẹp mộc mạc, dân dã, đậm chất “chân quê”
+ Không gian thu hẹp, bình yên, gắn với kỷ niệm tuổi thơ
+ Thiên nhiên hòa quyện với nhịp sống đời thường, gợi sự gần gũi, thân thương.
+ Cảm xúc chủ đạo: Hoài niệm, bâng khuâng, man mác. Mùa thu gợi về một miền ký ức yên bình, ấm áp.
+ Nghệ thuật đặc sắc: thể thơ bảy chữ, nhịp thơ chậm rãi, sâu lắng, giọng điệu nhẹ nhàng, trong trẻo, phảng phất nỗi buồn, hình ảnh gần gũi với ca dao, dân ca, …
- “Chiều thu quê hương” - Huy Cận: Vẻ đẹp rực rỡ, phong phú, tràn đầy sức sống
+ Không gian thu rộng mở, khoáng đạt, màu sắc tươi sáng, rực rỡ
+ Cảnh vật không tách rời mà hòa quyện với đời sống lao động, với sự ấm áp của sinh hoạt thường ngày
+ Nghệ thuật đặc sắc: thể thơ tám chữ, nhịp thơ linh hoạt, giọng thơ rộn rã, tươi vui, hình ảnh phong phú, giàu màu sắc,…
Lí giải sự giống và khác nhau
- Giống nhau: Do sự tương đồng về đề tài, cảm hứng chủ đạo…
- Khác nhau: Do sự khác biệt về hoàn cảnh sáng tác, phong cách nghệ thuật của mỗi tác giả…
=> Sự tương đồng và khác biệt của bức tranh mùa thu trong hai đoạn trích đã làm nổi bật vẻ đẹp đa dạng, giàu sắc thái của mùa thu làng quê Việt Nam trong những hoàn cảnh khác nhau; thể hiện tình yêu quê hương, đất nước sâu sắc, phong cách nghệ thuật độc đáo, cảm hứng thẩm mĩ của mỗi nhà thơ…
3. Kết bài: Khẳng định giá trị hai bức tranh mùa thu trong 2 tác phẩm
Link nội dung: https://melodious.edu.vn/chieu-thu-nguyen-binh-a113561.html