Động Kính Chủ: Di tích đặc biệt lưu giữ Bảo vật quốc gia

1. Động Kính Chủ ở đâu?

Động Kính Chủ tọa lạc trên dãy núi đá vôi Dương Nham, thuộc địa phận phường Phạm Sư Mạnh, thành phố Hải Phòng (trước kia là phường Phạm Thái, thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương). Nơi đây là một phần của quần thể di tích An Phụ - Kính Chủ - Nhẫm Dương, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt vào năm 2016.

Động Kính Chủ Kinh Môn là một trong số những hang động tự nhiên độc đáo ẩn sâu trong khối núi đá vôi Dương Nham và đã được con người phát hiện, khai thác từ rất lâu đời. Khi vua Lý Thần Tông ghé thăm nơi này, ngài đã ban cho động danh xưng “Kính Chủ” và từ đó cái tên này trở thành huyền thoại.

Động được ca ngợi với tên gọi “Nam Thiên đệ lục động” - một trong sáu động đẹp nhất trời Nam. Không những vậy, động Kính Chủ còn nằm trong danh sách 5 di tích quan trọng thuộc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc, được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới vào năm 2025. Đây cũng trở thành một trong những địa điểm du lịch Hải Phòng hút khách.

Xem thêm: Cẩm nang đi Côn Sơn - Kiếp Bạc: Di sản văn hóa thế giới

2. Động Kính Chủ thờ ai?

Động Kính Chủ là nơi hội tụ không gian thờ tự linh thiêng, thờ nhiều vị thần phật và danh nhân lịch sử. Ngay bên trái lối vào là Ban thờ Tứ Trụ Triều Đình, bên cạnh đó là ban thờ Quan lớn Tuần Tranh cùng Đức Thánh Cả - những vị thần được tôn kính trong tín ngưỡng dân gian.

Tiến sâu vào động, ở trung tâm là ban thờ Phật - nơi tôn trí tượng cao 2,5m xây bằng xi măng, sắp xếp thành 4 lớp với tổng cộng 15 pho tượng, tiêu biểu như: A Di Đà, Ngọc Hoàng, Nam Tào, Bắc Đẩu, Tòa Cửu Long và Thích Ca sơ sinh. Bên phải động là bệ thờ các vua nhà Lý, gồm vua Lý Thần Tông và Lý Chiêu Hoàng; phía trong còn có bàn thờ Đức Thánh Hiền, Ban Cô.

Bên trái động Kính Chủ là nơi thờ Thành Hoàng làng cùng Đức Ông - những vị thần bảo hộ vùng đất này. Sâu hơn nữa trong lòng động là tượng Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang tôn giả, tôn vinh tinh thần Phật giáo Trúc Lâm Yên Tử.

3. Động Kính Chủ Hải Dương (cũ) có gì trải nghiệm?

3.1. Ngắm nhìn vẻ đẹp kiệt tác của tạo hóa bên trong động

Bước chân vào lòng động, du khách sẽ không khỏi ngạc nhiên trước hai mái vòm tự nhiên hình quả chuông sừng sững, như được bàn tay tạo hóa tạc nên, vút cao giữa không gian kỳ ảo. Đi sâu hơn, một dòng suối trong lành mát lạnh hiện ra, nguồn chảy bí ẩn đến tận đâu vẫn chưa ai khám phá hết.

Trước đây, vòm động Kính Chủ Kinh Môn từng là nơi trú ngụ của từng đàn dơi quạ hàng ngàn con, mỗi khi hoàng hôn buông xuống chúng lại vỗ cánh lao ra kiếm ăn. Trong thời kỳ chiến tranh chống Mỹ, hang động này còn là nơi sơ tán của công nhân nhà máy đóng tàu Hải Phòng. Ngay trong động có chùa thờ Phật và vua Lý Thần Tông, còn một nhánh động thấp hơn, cửa hướng Tây, sẽ dẫn tới khu thờ Mẫu Tam Phủ linh thiêng.

Động Kính Chủ nằm trên sườn nam núi, du khách vượt qua 36 bậc đá là chạm tới ba cửa hang lớn. Không gian bên trong hiện lên những khối thạch nhũ kỳ dị, được thiên nhiên sắp đặt tài tình, tạo nên vẻ đẹp lộng lẫy, huyền bí và cuốn hút cho nơi này.

3.2. Chiêm ngưỡng 47 văn bia Ma Nhai được tạc vào vách đá

Động Kính Chủ Hải Dương cũ nổi bật nhờ sở hữu 47 tấm văn bia Ma Nhai độc đáo được khắc trực tiếp lên vách đá. Trong đó, tấm bia ngoài cùng bên trái - có niên đại từ thời nhà Mạc, khổ lớn (cao 2,2m, rộng 1,7m) và chứa tới 1.300 chữ. Tấm bia này không chỉ ghi lại công đức của gần 300 dòng họ từ Thanh Hóa, mà còn được đánh giá là có hoa văn chạm khắc nổi đẹp nhất trong hệ thống văn bia của động.

Đáng chú ý nhất phải kể đến tấm bia hình chữ nhật nằm ngang trên nóc động, khắc bài thơ do chính vua Lê Thánh Tông (1442-1497) sáng tác. Năm 1487, trong chuyến về thăm động Kính Chủ, trước cảnh sắc thiên nhiên và không khí yên lành, vị vua tài hoa này đã sáng tác một bài thơ thất ngôn 22 câu, được khắc ở nơi trang trọng nhất của động. Cũng trong dịp này, nhà vua còn ưu ái phong tặng danh hiệu cho Kính Chủ là “Nam thiên đệ lục động” - nghĩa là động đẹp thứ sáu của trời Nam.

Đặc biệt, văn bia cổ xưa nhất tại đây do Phạm Sư Mạnh - một vị quan, nhà thơ nổi tiếng triều Trần - khắc vào năm 1368. Nhìn tổng thể, hệ thống văn bia ở Động Kính Chủ trải dài từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XX, với nhiều tác giả nổi tiếng, phản ánh lịch sử phát triển về tín ngưỡng, văn hóa, xã hội… suốt hơn 600 năm, tựa như một bảo tàng sống động về nghệ thuật văn bia Việt Nam. Năm 2017, toàn bộ hệ thống bia ma nhai tại đây đã được vinh danh là Bảo vật quốc gia, khẳng định giá trị đặc biệt của di sản này.

3.3. Khám phá hệ thống hang động độc đáo

Không chỉ nổi tiếng với cảnh quan kỳ vĩ, động Kính Chủ còn quy tụ nhiều hang động độc đáo như hang Vang, hang Luồn, hang Tiên Sư…. Mỗi nơi đều gắn liền với những giai thoại huyền bí và truyền thuyết được người dân truyền tụng qua bao thế hệ.

Đặc biệt, các hang động này còn mang dấu ấn sâu đậm của lịch sử hiện đại, là nơi lưu giữ nhiều vết tích quan trọng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Tiêu biểu như hang Vang từng được sử dụng làm kho chứa xăng dầu, phục vụ hậu cần cho cách mạng, góp phần vào công cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

3.4. Chiêm bái, cầu an

Không chỉ gây ấn tượng với vẻ đẹp hùng vĩ của những khối thạch nhũ kỳ ảo, động Kính Chủ còn là điểm đến tâm linh linh thiêng, nơi mỗi người có thể gửi gắm những ước nguyện chân thành. Trong không gian yên bình, trầm mặc, giữa bao dấu tích còn lưu dấu thời gian, du khách được dịp thành tâm chiêm bái, mong cầu bình an cũng như cầu chúc may mắn, hạnh phúc cho bản thân và gia đình.

3.5. Thưởng ngoạn cảnh quan sống động xung quanh động

Động Kính Chủ nằm tựa mình ở triền dãy núi đá vôi Dương Nham, còn có tên gọi Bổ Đà hoặc Xuyến Châu. Dãy núi này trải dài bên dòng Kinh Thầy hiền hòa, mặt nước xanh thẳm in bóng núi non nên thơ, làm nổi bật lên khung cảnh hữu tình, thơ mộng.

Cửa động hướng về phía Nam, đón trọn những làn gió mát lành của mùa hè. Từ đây, phóng tầm mắt ra xa, du khách có thể chiêm ngưỡng hai ngọn núi nổi bật nhất vùng là chợ Trời và Tháp Bút, cùng đỉnh An Phụ linh thiêng - nơi tọa lạc đền Trần Liễu và chùa Cao. Xa hơn nữa là bức tranh sinh động của cánh đồng, làng quê, tạo nên không gian vừa hùng vĩ, vừa thanh bình đặc trưng cho vùng đất địa linh này.

3.6. Check-in mỏm đá trên đỉnh núi động Kính Chủ

Nếu bạn là tín đồ sống ảo, nhất định không thể bỏ qua mỏm đá “cực chất” trên đỉnh núi động Kính Chủ. Ít ai biết rằng, bên trên động lại có một điểm check-in tuyệt vời, nơi phóng tầm mắt ngắm trọn vẻ hùng vĩ, thơ mộng của cả vùng Kinh Môn. Từ khu vực cửa động, chỉ cần men theo lối nhỏ ôm sát sườn đá bên phải, khoảng 15-20 phút leo bộ là bạn đã đặt chân lên tới đỉnh.

Tại đây, khung cảnh mở ra bao la trước mắt: những dãy núi trập trùng ẩn hiện trong màn sương sớm, sông Kinh Thầy lững lờ ôm lấy chân núi tạo thành nét chấm phá đầy thi vị. Điểm đặc biệt, hai lô cốt cổ kính còn sót lại từ thời chiến tranh vẫn hiện diện nơi này như chứng nhân lịch sử. Và khoảnh khắc mãn nhãn nhất, chắc chắn là check-in tại mỏm đá hướng về phía sông Kinh Thầy - góc sống ảo không bao giờ khiến bạn thất vọng!

Xem thêm: Hải Phòng có gì chơi? 25 điểm du lịch, check in không nên bỏ lỡ

4. Một số lưu ý khi tham quan di tích động Kính Chủ

• Hãy lựa chọn trang phục lịch sự, kín đáo, tránh mặc áo sát nách, quần/váy ngắn hoặc đồ quá hở để thể hiện sự tôn trọng chốn linh thiêng và lịch sử.
• Ưu tiên đi giày thể thao hoặc dép bệt có đế bám tốt, bởi lối đi trong và ngoài động Kính Chủ đôi khi sẽ có những đoạn dốc hoặc nền đá ẩm, trơn trượt.
• Mỗi du khách nên có ý thức không xả rác bừa bãi, luôn để rác vào thùng đúng nơi quy định và giúp khu di tích luôn sạch đẹp.
• Không nói chuyện lớn tiếng hoặc cười đùa quá đà để mọi người đều cảm nhận được sự thanh tịnh, tôn nghiêm của động.
• Hạn chế chạm tay vào các khối thạch nhũ, bia đá cổ, các pho tượng hoặc hiện vật bên trong động Kính Chủ.
• Nếu muốn thắp hương, dâng lễ, hãy thực hiện đúng nơi được hướng dẫn của ban quản lý, không tự ý đặt lễ hay thắp hương ở những khu vực cấm hoặc không phù hợp.
• Bạn có thể chụp ảnh nhưng nên hạn chế dùng đèn flash mạnh vì có thể gây ảnh hưởng tới cảnh quan (đặc biệt là thạch nhũ) và làm phiền du khách khác. Các khu vực dán biển cấm tuyệt đối không được quay chụp ảnh.
• Một số đoạn trong động Kính Chủ sẽ tối hoặc khá ẩm, nhất là vào những ngày mưa. Hãy chuẩn bị đèn pin cá nhân nếu cần và di chuyển thật cẩn thận.
• Để chuyến đi thêm ý nghĩa, bạn nên kết hợp khám phá động Kính Chủ với các điểm đến lân cận như đền Cao An Phụ, chùa Nhẫm Dương… để vừa thưởng ngoạn thêm nhiều thắng cảnh vừa hiểu sâu hơn về lịch sử - văn hóa vùng Kinh Môn, Hải Dương cũ.

Động Kính Chủ không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên mà còn mang đậm giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh. Đây là điểm đến lý tưởng cho những ai yêu thích khám phá hang động, tìm hiểu di sản và trải nghiệm không gian linh thiêng giữa núi rừng Dương Nham. Nếu bạn đang tìm kiếm một hành trình ý nghĩa và khác biệt tại miền Bắc, đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm động Kính Chủ - một địa điểm du lịch Hải Dương cũ nổi tiếng!

Sau khi khám phá vẻ đẹp kỳ vĩ, linh thiêng của động Kính Chủ, chuyến hành trình sẽ trở nên trọn vẹn hơn nếu bạn kết hợp ghé thăm VinWonders Vũ Yên. Nơi đây được mệnh danh là thiên đường vui chơi giải trí hiện đại bậc nhất tại Hải Phòng.

VinWonders Vũ Yên là tổ hợp giải trí quy mô lớn, tọa lạc ngay đảo Vũ Yên, chỉ cách trung tâm thành phố vài phút di chuyển. Nơi đây nổi bật với Vương quốc muông thú rộng gần 7ha, quy tụ khoảng 2.000 cá thể động vật tới từ hơn 67 loài. Đặc biệt, khu KidZoo còn cho phép các bé được tương tác gần gũi với các loài thú trong không gian thân thiện, sinh động.

Công viên nước hiện đại của VinWonders Vũ Yên mang đến tổ hợp các đường trượt nhiều cấp độ. Ngoài ra, hai phân khu Thế giới thần tiên và Vùng đất chiến binh mang đến cho du khách những trải nghiệm kịch tính với nhiều trò chơi cảm giác mạnh đỉnh cao.

Đặt ngay vé vui chơi VinWonders Vũ Yên