Đọc bởi Như

Dù chỉ là hình ảnh con tàu mộng tưởng của nhà thơ Chế Lan Viên, ấy vậy mà dù chưa thể chở những người con xưa trở về miền núi như một phương tiện vật chất, "Tiếng hát con tàu" lại có thể đưa người đọc trở về một vùng nỗi nhớ sâu thẳm của nhà thơ dành cho Tây Bắc. Nơi đây, các chiến sĩ đã được đồng bào, nhân dân Tây Bắc yêu thương, che chở để hoàn thành nhiệm vụ Cách Mạng (cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 1946-1954).

-

Vài nét về tác giả: Chế Lan Viên (1920-1989), có tên khai sinh là Phan Ngọc Hoan, ông sinh ra tại Quảng Trị. Từ năm 1927, ông theo gia đình vào Bình Định. Sau khi tốt nghiệp trung học, ông đi dạy học và làm báo ở các tỉnh miền Trung. Ông tham gia Cách mạng tháng Tám ở Quy Nhơn. Thơ của ông dạt dào tình cảm, chất chứa những sự kiện gắn liền với sự nghiệp dân tộc, xen lẫn những tình cảm mà có lẽ người đọc có thể rõ ràng cảm nhận được.

Bài thơ "Tiếng hát con tàu" được trích từ tập thơ "Ánh sáng và phù sa" (NXB Văn Học, Hà Nội, 1960). Bài thơ được lấy cảm hứng từ một cuộc vận động đồng bào miền xuôi lên xây dụng kinh tế ở miền núi Tây Bắc vào những năm 1958 - 1960.

-

Âm nhạc được sử dụng: Sound of Natural forest in the Morning

Piano melody for a wonderful tomorrow(1578161) từ ứng dụng Capcut.

Hình ảnh: Canva

-

Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây BắcKhi lòng ta đã hoá những con tàuKhi Tổ quốc bốn bề lên tiếng hátTâm hồn ta là Tây Bắc, chứ còn đâuCon tàu này lên Tây Bắc, anh đi chăng?Bạn bè đi xa, anh giữ trời Hà NộiAnh có nghe gió ngàn đang rú gọiNgoài cửa ô? Tàu đói những vành trăngĐất nước mênh mông, đời anh nhỏ hẹpTàu gọi anh đi, sao chửa ra đi?Chẳng có thơ đâu giữa lòng đóng khépTâm hồn anh chờ gặp anh trên kiaTrên Tây Bắc! Ôi mười năm Tây BắcXứ thiêng liêng rừng núi đã anh hùngNơi máu rỏ tâm hồn ta thấm đấtNay rạt rào đã chín trái đầu xuânƠi kháng chiến! Mười năm qua như ngọn lửaNghìn năm sau, còn đủ sức soi đườngCon đã đi nhưng con cần vượt nữaCho con về gặp lại mẹ yêu thươngCon gặp lại nhân dân như nai về suối cũCỏ đón giêng hai, chim én gặp mùaNhư đứa trẻ thơ đói lòng gặp sữaChiếc nôi ngừng bỗng gặp cánh tay đưaCon nhớ anh con, người anh du kíchChiếc áo nâu anh mặc đêm công đồnChiếc áo nâu suốt một đời vá ráchĐêm cuối cùng anh cởi lại cho conCon nhớ em con, thằng em liên lạcRừng thưa em băng, rừng rậm em chờSáng bản Na, chiều em qua bản BắcMười năm tròn! Chưa mất một phong thưCon nhớ mế! Lửa hồng soi tóc bạcNăm con đau, mế thức một mùa dàiCon với mế không phải hòn máu cắtNhưng trọn đời con nhớ mãi ơn nuôiNhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủNơi nào qua, lòng lại chẳng yêu thương?Khi ta ở, chi là nơi đất ởKhi ta đi, đất đã hoá tâm hồn!Anh bỗng nhớ em như đông về nhớ rétTình yêu ta như cánh kiến hoa vàngNhư xuân đến chim rừng lông trở biếcTình yêu làm đất lạ hoá quê hươngAnh nắm tay em cuối mùa chiến dịchVắt xôi nuôi quân em giấu giữa rừngĐất Tây Bắc tháng ngày không có lịchBữa xôi đầu còn toả nhớ mùi hươngĐất nước gọi ta hay lòng ta gọi?Tình em đang mong, tình mẹ đang chờTàu hãy vỗ giùm ta đôi cánh vộiMắt ta thèm mái ngói đỏ trăm gaMắt ta nhớ mặt người, tai ta nhớ tiếngMùa nhân dân giăng lúa chín rì ràoRẽ người mà đi, vịn tay mà đếnMặt đất nồng nhựa nóng của cần laoNhựa nóng mười năm nhân dân máu đổTây Bắc ơi, người là mẹ của hồn thơMười năm chiến tranh, vàng ta đau trong lửaNay trở về, ta lấy lại vàng taLấy cả những cơn mơ! Ai bảo con tàu không mộng tưởng?Mỗi đêm khuya không uống một vầng trăngLòng ta cũng như tàu, ta cũng uốngMặt hồng em trong suối lớn mùa xuân.