Well-nessMặc cảm ngoại hình: Những bất an về vẻ bề ngoài đến từ đâu?

Điều gì ẩn sau tâm lý của một người mắc body dysmorphia?

Nguyên nhân chính của mặc cảm ngoại hình chưa được xác định, nhưng được cho là sự kết hợp của yếu tố môi trường sống, tâm lý và sinh học. Những yếu tố cụ thể là:

Gia đình có người mắc rối loạn này hoặc bản thân có những bệnh liên quan

Nghiên cứu chỉ ra 8% người mắc chứng mặc cảm ngoại hình khi tiền sử gia đình có người mắc cùng rối loạn. Ngoài ra, body dysmorphia cũng ảnh hưởng đến những người mắc rối loạn ám ảnh cưỡng chế (obsessive-compulsive disorder). Nghiên cứu chứng minh 8-37% người mắc OCD cũng có các triệu chứng của body dysmorphia.

Trải nghiệm tiêu cực trong quá khứ

Trong nghiên cứu, nhiều người mắc body dysmorphia cho biết họ từng bị châm chọc về ngoại hình. Khi mối liên hệ tiêu cực giữa ngoại hình và phản ứng của người khác được thiết lập, bạn dễ trở nên nhạy cảm hơn với những nhận xét xung quanh vẻ bề ngoài.

Chẳng hạn, một lời nói "vô thưởng vô phạt" về đặc điểm ngoại hình mà bạn từng bị chê bai sẽ làm bạn chú ý hơn, rồi trở nên ám ảnh với nó.

So sánh bản thân với một hình mẫu không thực tế

Khi theo dõi mọi người trên mạng xã hội, chúng ta đôi khi sẽ so sánh bản thân với những người đẹp hơn mình ở một khía cạnh nhất định (chân dài, mắt đẹp, cơ bụng săn chắc hơn,...), mặc dù tiêu chuẩn này không phải lúc nào cũng khách quan. Theo thuyết so sánh xã hội, đây được gọi là hành vi “so sánh trên” và điều này có thể dẫn đến cảm giác bất an.

Nghiên cứu cho thấy, những người sử dụng Instagram nhiều thường nhạy cảm hơn với mặc cảm ngoại hình, bởi xu hướng so sánh mình với những người dùng khác. Bên cạnh đó, họ cũng gặp khó khăn trong việc điều chỉnh cảm xúc và có thói quen diễn giải thông tin theo chiều hướng xấu. Chẳng hạn như nghĩ rằng người khác đang ngầm phán xét hoặc cười nhạo ngoại hình của mình.