Cách Dùng 起来 /qǐlái/ Trong Tiếng Trung

起来 /qǐlái/: thường dùng trong các trường hợp sau đây

1. BIỂU ĐẠT ĐỘNG TÁC VỚI HƯỚNG ĐI LÊN.

Động từ + 起来 /qǐlái/

Ví dụ:

• 请你们站起来。/ Qǐng nǐmen zhàn qǐlái /Mời các bạn đứng dậy.

• 我能把这棵树拔起来吗？/Wǒ néng bǎ zhè kē shù bá qǐlái ma?/Tôi có thể nhổ cái cây lên không?

• 如果大家要提问题就把手举起来。/Rúguǒ dàjiā yào tí wèntí jiù bǎ shǒu jǔ qǐlái/Nếu như mọi người muốn đặt câu hỏi thì giơ tay lên.

2. BIỂU THỊ TIẾP NỐI, KẾT HỢP VÀ CỐ ĐỊNH LẠI SỰ VẬT.

Ví dụ:

• 你把门关起来吧。/Nǐ bǎ mén guān qǐlái ba/Cậu đóng cửa lại đi.

• 我想起来了，我和他在9年前见过。/Wǒ xiǎng qǐlái le, wǒ hé tā zài 9 nián qián jiàn guò/Tôi nhớ ra rồi, tôi đã gặp mặt anh ta vào 9 năm trước.

• 全校老师集合起来在礼堂开会。/Quán xiào lǎoshī jíhé qǐlái zài lǐtáng kāi huì/Giáo viên cả trường tập hợp lại ở hội trường để họp.

3. BIỂU THỊ SỰ “NHÔ LÊN, SƯNG LÊN”.

Ví dụ:

• 我的眼睛都肿起来了。/Wǒ de yǎnjīng dōu zhǒng qǐláile/Mắt tôi sưng lên rồi.

• 我不小心，头上碰起一个包来。/Wǒ bù xiǎoxīn, tóu shàng pèng qǐ yí ge bāo lái/Tôi không cẩn thận, sưng u một cục trên đầu.

4. BIỂU THỊ ĐỘNG TÁC, TRẠNG THÁI BẮT DẦU TIẾN HÀNH.

Ví dụ:

• 下起雪来了。/Xià qǐ xuě lái le/Tuyết bắt đầu rơi rồi.

• 听完那个笑话，大家都笑起来了。/Tīng wán nà ge xiàohuà, dàjiā dōu xiào qǐlái le/Nghe xong câu chuyện cười đó, mọi người đều cười phá lên.

• 他一辩论起来就十分激动。/Tā yí biànlùn qǐlái jiù shífēn jīdòng/Anh ta bắt đầu tranh luận thì vô cùng kích động.

Chú ý: Trong trường hợp này thì 起来 /qǐlái/ chỉ có thể dùng khi hành động tự phát:

• 唱 /chàng/: Hát
• 跳 /tiào/: Nhảy
• 聊 /liáo/: Trò chuyện
• 热 /rè/: Nóng
• 冷 /lěng/: Lạnh
• 好 /hǎo/: Tốt …

Nó không thể dùng với hành động mang nghĩa lên kế hoạch.

Không thể nói:

• 我们做饭起来吧。/Wǒmen zuò fàn qǐlái ba/

Phải nói:

• 我们开始做饭吧。/Wǒmen kāishǐ zuò fàn ba/Chúng mình bắt đầu nấu cơm thôi.

5. BIỂU THỊ SỰ PHÁN ĐOÁN HOẶC ĐÁNH GIÁ VỀ SỰ VẬT HOẶC SỰ VIỆC.

Chủ ngữ + Động từ + 起来 /qǐlái/ + Phó từ + Tính từ

Ví dụ:

• 他看起来有很多钱。/Tā kàn qǐlái yǒu hěnduō qián/Anh ta xem ra có rất nhiều tiền.

• 这道菜看起来也不错。/Zhè dào cài kàn qǐlái yě bùcuò/Món này nhìn có vẻ cũng không tệ.

• 他看起来很老实。/Tā kàn qǐlái hěn lǎoshí/Anh ấy trông có vẻ rất thật thà.