Văn bản Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn La - phông ten

CHÓ SÓI VÀ CỪU TRONG THƠ NGỤ NGÔN CỦA LA PHÔNG - TEN

(H. Ten)

XEM VIDEO HƯỚNG DẪN TẠI ĐÂY

A. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

- Hi-pô-lít Ten (1828-1893)

- Cuộc đời: Là triết gia, sử gia đồng thời cũng là nhà nghiên cứu văn học nổi tiếng của Pháp, Viện sĩ Viện Hàn lâm Pháp.

- Ông đã dành nhiều thời gian nghiên cứu về truyện ngụ ngôn của La-phông-ten.

2. Tác phẩm

a. Đây là một bài nghị luận văn chương, trích từ chương II, phần II của công trình La-phông-ten và thơ ngụ ngôn của ông, in năm 1853.

b. Bố cục

- Phần 1: Từ đầu đến "tốt bụng như thế": hình tượng con cừu trong thơ La-phông-ten.

- Phần 2: Còn lại: Hình tượng chó sói trong thơ La-phông-ten.

B. Đọc - hiểu văn bản

I. Nội dung

1. Hình tượng con cừu trong thơ La-phông-ten

- Dưới con mắt nhà khoa học Buy - phông, cừu là con vật đần độn, sợ hãi, thụ đọng, không biết trốn tránh nguy hiểm.

- Trong con mắt của nhà thơ La-phông-ten, ngoài những đặc tính trên, cừu là con vật dịu dàng, tội nghiệp, đáng thương, tốt bụng, giàu tình cảm. Cừu có sợ sệt nhưng không đần độn, sắp bị sói ăn thịt mà cừu vẫn dịu dàng, rành mạch đáp lời sói. Không phải cừu không ý thức được tình huống của mình mà thể hiện tình mẫu tử cao đẹp, là sự chịu đựng tự nguyện hy sinh của cừu mẹ cho con, bất chấp nguy hiểm.

→ La-phông-ten đã đọng lòng thương cảm, đó là cái nhìn khách quan kết hợp với cảm xúc chủ quan. Tạo được hình ảnh vừa chân thực vừa xúc động về con vật này.

2. Hình tượng chó sói trong cái nhìn của Buy-phông và La-phông-ten

- Theo Buy-phông chó sói là tên bạo chúa khát máu và đáng ghét, sống gây hại, chết vô hại, bẩn thỉu, hôi hám, hư hỏng. Biểu hiện bản năng về thói quen và sự xấu xí.

- Theo La-phông-ten Chó sói có tính cách phức tạp, độc ác mà khổ sở, trộm cướp bất hạnh, vụng về, thường xuyên đói meo, bị ăn đòn, truy đuổi, đáng ghét, đáng thương.

- Chó sói độc ác, gian xảo, muốn ăn thịt cừu non một cách hợp pháp nhưng những lý do nó đưa ra đều vụng về, sơ hở bị cừu non vạch trần, bị dồn vào thế bí. Cuối cùng sói đành ăn thịt cừu non bất chấp lý do. Chó sói vửa là bi kịch độc ác, vừa là hài kịch của sự ngu ngốc.

3. Nghệ thuật sáng tạo của La-phông-ten

- Nhà khoa học: Tả chính xác, khách quan, dựa trên quan sát, nghiên cứu, phân tích để khái quát những đặc tính cơ bản của từng loài vật.

- Nhà nghệ sĩ: Tả với quan sát tinh tế, nhạy cảm bằng cả trái tim, trí tưởng tượng phong phú. Đó là đặc điểm, bản chất của sáng tạo nghệ thuật. Người nghệ sĩ khi tả đối tượng thì không chỉ hiểu sâu, kỹ mà còn phải tưởng tượng, nhập thân vào đối tượng.

- La-phông-ten viết về hai con vật giúp người đọc hiểu thêm, nghĩ thêm về đạo lý trên đời, đó là sự đối mặt giữa thiện và ác, kẻ yếu và kẻ mạnh. Chú cừu và chó sói đã được nhân hóa, nói năng, hành động như người với những tâm trạng khác nhau.

II. Nghệ thuật

- Lập luận bằng cách so sánh, đối chiếu để làm nổi bật hình tượng nghệ thuật trong sáng tác của nhà thơ.

- Dùng phép hư cấu, tưởng tượng dựa trên thực tiễn cuộc sống

- Triển khai mạch nghị luận theo trật tự ba bước: Dưới ngòi bút: La-phông-ten->Buy phông->La-phông-ten.

III. Ý nghĩa văn bản

Văn bản làm nổi bật đặc trưng của sáng tác nghệ thuật là yếu tố tưởng tượng và dấu ấn cá nhân của tác giả

YÊU CẦU CẦN THỰC HIỆN

1. Có thể chia văn bản thành mấy phần? Nêu nội dung và chỉ ra thao tác lập luận chính được sử dụng trong mỗi phần.

2. Hãy nêu cách miêu tả của nhà khoa học Buy - phông về loài cừu và loài chó sói theo mẫu sau:

Loài vật

Đặc điểm

Nhận xét

Cừu

Chó sói

3. Từ sự so sánh trên, em hiểu như thế nào về nhận định: Buy - phông dựng một vở bi kịch về sự độc ác, còn La Phông - ten dựng một vở hài kịch về sự ngu ngốc?

4. Qua việc đọc hiểu bài Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn của La Phông-Ten, em hiểu thêm về đặc trưng nào của sáng tạo nghệ thuật?