Sáng kiến kinh nghiệm Phương pháp dạy kiểu bài Tập làm thơ

Yêu cầu học sinh học bài và chuẩn bị trước bài mới ở nhà luôn là một việc làm cần thiết và thường xuyên yêu cầu học sinh làm tốt việc này chính là một đảm bảo cho các giờ dạy đạt kết quả tốt không chỉ đối với các giờ dạy học Ngữ văn mà còn đối với tất cả các môn học khác.

Cũng như các giờ học Ngữ văn, việc đọc bài, xem trước bài mới, chuẩn bị trước bài mới ở nhà của học sinh có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nó có ảnh hưởng lớn đến kết quả tiếp thu bài học trên lớp của học sinh. Đối với giờ Tập làm văn Tập làm thơ, việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh lại càng phải được giáo viên tiến hành hướng dẫn tỉ mỉ, chu đáo và cẩn thận hơn. Để công việc chuẩn bị ở nhà của học sinh đạt hiệu quả, rất cần sự chỉ bảo cụ thể và hướng dẫn chi tiết của giáo viên ở các tiết học trước như:

+ Yêu cầu học sinh sưu tầm các bài thơ được sáng tác theo thể thơ sắp học.

+ Yêu cầu học sinh tìm hiểu trước về các đặc điểm của thể thơ sắp học:

• Về số tiếng ( chữ ) trong một dòng thơ ( học sinh thông qua việc đếm hoặc quan sát có thể rút ra nhận xét một cách dễ dàng).
• Về nhịp thơ: cách ngắt nhịp, ngưng nghỉ trong mỗi dòng thơ như thế nào là đúng, là chuẩn xác.
• Về vần: Bài thơ hoặc đoạn thơ được học được làm theo vần nào? vị trí của vần ( hoặc các vần)?
• Về sự phù hợp của thể thơ trong việc bộc lộ cảm xúc, tâm trạng, cấu tứ đoạn thơ, bài thơ.

+ Yêu cầu học sinh tập sáng tác thơ từ mức độ dễ đến khó:

• Điền vào câu thơ có dấu (…) từ thích hợp.
• Làm một câu thơ có vần, nhịp …phù hợp với các câu thơ đã có.
• Phát hiện lỗi và sửa lại cho phù hợp.
• Làm một đoạn thơ, bài thơ ngắn (đề tài, chủ đề tự chọn) theo thể thơ đã học (Thể thơ bốn chữ, thể thơ năm chữ, thể thơ lục bát, thể thơ bảy chữ hoặc thể thơ tám chữ.)

Học sinh càng chẩn bị chu đáo ở nhà bao nhiêu thì giờ học trên lớp càng dễ thành công bấy nhiêu.

Cũng như tất cả các giờ dạy Văn khác, nhất là giờ dạy kiểu bài kiến thức mới phân môn Tiếng Việt và Tập làm văn, những giờ dạy kiểu bài Tập làm thơ có thể vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học như : Phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp, đàm thoại, nêu vấn đề, so sánh, khái quát hóa, hệ thống hóa vv… để dạy. Trong quá trình dạy bài mới, giáo viên cần chú trọng đến các hoạt động nhằm phát huy tính tích cực của học sinh và có sự tích hợp các kiến thức của các phân môn vào tiết dạy kiểu bài Tập làm thơ.