Nhạc sĩ Trần Chung - tác giả của nhiều ca khúc nổi tiếng được người yêu nhạc mến mộ như: “Đêm Trường Sơn nhớ Bác”, “Chiều dài biên giới”, “Mùa xuân trên thành phố dệt”, “Tiếng gọi sông Đà”, “Em ơi mùa xuân đến rồi đó”, “Khi chúng tôi vào lò”… Ông sinh ngày 2/2/1928 tại Hải Phòng, từ nhỏ đã say mê âm nhạc. Nhạc sĩ Hoàng Quý là người thầy đầu tiên dìu dắt ông trong sáng tác.

Trong hơn 30 năm công tác tại Đài Tiếng nói Việt Nam, vừa làm biên tập, vừa sáng tác, Trần Chung đi thực tế nhiều nơi, nhiều lĩnh vực của đời sống. Với tài năng và vốn sống phong phú, các ca khúc của ông thể hiện sự hiểu biết sâu sắc, đến mức “mỗi khi câu hát cất lên đem lại cho người nghe cảm giác như chính ông đang sống trong đó”. Ở mảng đề tài nông nghiệp có “Hát lên cô gái xã viên”, “Tình yêu nông trường”; về công nghiệp có “Chúng tôi vào lò”, “Nắng trên mỏ thiếc”; về chiến đấu bảo vệ Tổ quốc có “Bài ca Trường Sơn”, “Đêm Trường Sơn nhớ Bác”, “Chiều dài biên giới”, “Hành quân qua Bạch Đằng Giang”…

Nhà thơ Nguyễn Trung Thu kể: ông viết bài thơ “Đêm Trường Sơn nhớ Bác” vào giữa năm 1972, khi là binh nhì chiến đấu tại Quảng Trị. Đêm 6/6/1972, khó ngủ, ông ôm võng ra suối nằm. Trăng sáng vằng vặc gợi cảnh rừng Việt Bắc năm nào Bác Hồ miêu tả trong “Cảnh khuya”. Cảm hứng trào dâng, ông rút bút bi, dưới ánh trăng viết lên lòng bàn tay mấy câu đầu: “Đêm Trường Sơn/Chúng cháu nhìn trăng, nhìn cây/Cảnh khuya như vẽ/Bâng khuâng chúng cháu nghĩ/Bác như đã đến nơi này”. Sáng hôm sau bài thơ hoàn thành, ít lâu sau in trên báo Nhân Dân.

Năm 1974, Trần Chung phổ nhạc bài thơ. Ông từng chia sẻ: “Sau khi Bác Hồ qua đời, tôi rất mong muốn viết một ca khúc về Bác mà chưa làm được. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đến giai đoạn quyết liệt nhất, đọc báo Nhân Dân tình cờ bắt gặp bài thơ “Đêm Trường Sơn nhớ Bác”, thấy bài thơ rất gần gũi với cảm hứng và ý định sáng tác của mình nên đã phổ nhạc và cũng hoàn thành bài hát trong thời gian rất ngắn”.

Điều đặc biệt, Trần Chung chưa từng đặt chân tới Trường Sơn, nhưng bằng cảm xúc và vốn sống đã viết hai ca khúc về Trường Sơn được yêu thích: “Bài ca Trường Sơn” (thơ Nguyễn Trung Thu) và “Đêm Trường Sơn nhớ Bác” (thơ Gia Dũng).