Chuyện này hơi dài, nhưng là câu chuyện tôi thích bản dịch văn xuôi của "Iliad" như thế nào.
"Iliad" là sử thi yêu thích của tôi kể từ khi tôi đọc bản dịch thơ của Stanley Lombardo trong khóa học cổ điển ở trường đại học. Kể từ đó, tôi đã đọc bản dịch thơ của Robert Fagles và xen kẽ đọc chúng trong suốt thập kỷ qua.
Là một fan bự của tiểu thuyết lịch sử, gần đây tôi đã đọc "I, Claudius" của Robert Graves, và ngay lập tức phải lòng nó. Sau khi ngấu nghiến cuốn sách và phần tiếp theo của nó, tôi đã xem qua thư mục của ông, và nhận ra rằng ông cũng đã dịch văn xuôi "Iliad" với tựa đề "The Anger of Achilles" (Cơn giận của Achilles).
Vậy nên hồi đại học, giáo sư của tôi đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đọc sử thi Hy Lạp bằng thơ để cảm nhận nhịp điệu và vần điệu, vì vậy tôi chưa bao giờ bận tâm đến văn xuôi. Tuy nhiên, vì tôi yêu thích văn phong của Robert Graves, tôi đã lấy "The Anger of Achilles", và bắt đầu đọc nó, chỉ để nhận ra rằng nó là bản dịch yêu thích của tôi. Nó được viết rất hay và ông ấy kết hợp văn xuôi với thơ, nơi ông cảm thấy cần thiết phải diễn đạt bằng lời. Khi tôi đọc Lombardo và Fagles, tôi hình dung trong đầu mình nghệ thuật Hy Lạp cổ đại, như một bức tranh trên bình, di chuyển trên một bề mặt phẳng, như một hình ảnh động 2D (Samurai Jack là ví dụ gần nhất mà tôi có thể nghĩ đến). Khi tôi đọc Graves, tôi có thể hình dung rõ ràng một bộ phim chiến tranh người đóng.
Giờ hãy nghe tôi nói - Có hai lý do chính tại sao tôi nghĩ rằng bản dịch văn xuôi có ý nghĩa rất lớn đối với Iliad, và cả hai đều liên quan đến việc các sử thi còn sót lại của Homer được viết bằng thơ lục bát.
Đầu tiên là sự khó khăn của việc dịch thơ. Tôi là người song ngữ, và thường làm các bản dịch cho công việc tự do và sở thích. Rõ ràng, bất kỳ tài liệu gốc nào gần với một tác phẩm văn học đều là khó dịch nhất. Tôi đã đi đến kết luận rằng không có thứ gọi là một bản dịch hoàn hảo, ngay cả từ văn xuôi sang văn xuôi. Mặc dù tôi tôn trọng công việc của Lombardo và Fagles, tôi thấy rằng việc dịch từ thơ sang thơ là khó khăn nhất.
Thứ hai là ý định của Homer về chính tác phẩm. Bởi vì chúng được truyền miệng, việc có một nhịp điệu thực sự đã giúp ghi nhớ nội dung cho nhà thơ và những người kế nhiệm ông. Hình thức này được sinh ra từ sự cần thiết hơn là một ý định nghệ thuật, và cũng có nghĩa là để biểu diễn và lắng nghe, không phải để in và đọc. Với nguy cơ bị cho là tự phụ, tôi nghĩ rằng Homer sẽ viết nội dung sử thi của mình bằng văn xuôi nếu ông có quyền truy cập vào công nghệ in hiện đại.
Đây là nơi bản dịch văn xuôi của Graves xuất hiện. Graves tin rằng "Iliad đã được viết để giải trí, không phải vì danh tiếng của tác giả". Do đó, ông tin rằng 'cách khả thi duy nhất để dịch Homer là "như thể nó là một sử thi Ireland cổ đại: văn xuôi xen lẫn lời bài hát"' (nguồn). Mặc dù cả Lombardo và Fagles đều là những dịch giả tuyệt vời, Graves được cho là có nhiều kinh nghiệm hơn với tư cách là một nhà văn nói chung, và được công nhận rộng rãi hơn về khả năng tạo ra văn xuôi đẹp.
The Anger of Achilles đã khiến tôi yêu Iliad một lần nữa, và khi đọc nó, tôi chắc chắn có thể cảm thấy rằng đó là một công việc đầy tình yêu. Động cơ và hành động của các nhân vật được hiện thực hóa đến mức cả những chiến binh con người và các vị thần đều dường như thể hiện sự nhạy cảm hiện đại. Đối với những bài diễn văn hoặc độc thoại, Graves chuyển sang một bài thơ trữ tình và bạn nhận ra rằng ông ấy viết bằng văn xuôi không phải vì thơ của ông ấy yếu, mà vì ông ấy muốn thể hiện trải nghiệm tối ưu của Iliad.
Cảm ơn bạn đã đọc bài đăng dài này! Tôi đã không cảm thấy hào hứng như vậy sau khi đọc xong một cuốn sách trong một thời gian dài, và tôi phải chia sẻ.
