TGPSG - Trong lần đi thăm một xóm nghèo nơi tôi phục vụ, nhìn thấy hình ảnh những người mẹ cắm cúi trong bếp, thấy những vệt khói bếp bay lên từ những ngôi nhà là tôi không khỏi nao lòng, bùi ngùi, xúc động. Vì nó gợi lên trong tôi bao kỷ niệm êm đềm, ấm áp về tình yêu thương của mẹ tôi...
Ôi! Cái mùi khói bếp quen thuộc, thân thương biết chừng nào! Có thể mùi khói ấy gây khó chịu với một ai đó và cho là “hôi khói”. Nhưng với tôi, tôi có cảm giác thật gần gũi với mùi khói bếp, tôi cho là... “thơm khói”!
Vâng, tự mùi khói bếp có thể nó hôi, nhưng tôi cảm nhận được mùi thơm là vì tình yêu của mẹ tôi hòa quyện vào trong ấy! Tôi nhớ như in hình ảnh thân thương của mẹ hiền hì hục bên bếp lửa với những que củi không khô lắm vào lúc trở trời. Để có bữa cơm cho cả nhà, mẹ là nhân vật chính bên bếp lò bị khói phủ lên khắp cả người, cay xè đôi mắt. Tôi vẫn thường bắt gặp vài giọt nước mắt lẫn mồ hôi đọng lại trên bờ mắt mẹ vì cái cay cay của khói, cái nóng nực khi ở gần bếp lửa, nhưng nét mặt tươi cười hiền dịu của mẹ như giấu đi sự vất vả trong vai trò một người nội trợ. Cứ thế, bữa cơm gia đình đối với cha tôi, anh em tôi, dù không phải cao lương mỹ vị, mà chỉ là những món ăn đơn giản, đậm nét đồng quê.
Thế nhưng mọi người trong gia đình cảm thấy thật ngon miệng, ai nấy đều vui vẻ. Bởi trong từng món ăn, được mẹ thêm bằng gia vị hy sinh, yêu thương và âm thầm phục vụ. Cảm giác được ngồi bên cạnh mẹ vào giờ cơm, ngửi thấy mùi khói bếp hòa lẫn mùi mồ hôi của mẹ, thật sống động trong tôi. Có gì đó thật thiêng liêng, làm tôi nếm cảm được một tình yêu lớn lao từ sự vất vả, hy sinh, âm thầm phục vụ của mẹ.
Tôi lớn lên trong tình yêu thương, chăm sóc của mẹ. Tôi học được từ mẹ sự hy sinh, âm thầm phục vụ người khác. Tưởng chừng như thời gian sẽ xóa đi những điều xem ra giản dị trong ký ức tuổi thơ của tôi, nhưng không phải thế. Trái lại, điều ấy làm tôi nhớ mãi và lấy làm bài học cho bản thân mình.
Tôi nhớ rất rõ, lúc ấy tôi bị sốt nhiều ngày phải ăn cháo. Nhưng tôi là đứa kỳ quặc, ghét ăn cháo vô cùng. Tôi đã nhăn nhó, bứt rứt khi thấy mẹ đang bưng chén cháo đến gần mẹ thấy tôi bệnh, vả lại tính mẹ vốn dịu dàng, mẹ không la rầy mà chỉ khuyên tôi ăn chút cháo để uống thuốc. Vậy mà tôi như vô tâm trước sự chăm sóc ân cần, yêu thương của mẹ, mẹ vẫn kiên nhẫn dỗ tôi ăn xong chén cháo với cái mặt khó ưa của tôi. Tôi nhớ mẹ nói trong giọng buồn buồn: “Con ráng ăn, trời mưa, củi đuốc ẩm ướt, mẹ nấu cực khổ lắm!” Mặt tôi bớt nhăn nhó, tôi mím chặt môi, ăn vội vàng cho xong chén cháo... Mẹ đi rồi, nước mắt tôi thi nhau rớt xuống cùng những hạt mưa rỉ rả ngoài trời.
Những ngày mưa dầm ấy, củi ướt, tro lạnh, nhiều sáng tinh mơ tôi nghe tiếng sù sụ mẹ ho vì thổi lửa. Tôi không nói trực tiếp với mẹ, nhưng trong trái tim tôi thổn thức một nỗi ân hận: “Mẹ ơi! Con xin lỗi mẹ”. Và tôi nhắm mắt lại, hình ảnh mẹ tôi bên bếp lửa đầy khói đang nấu cháo cho tôi lại hiện lên trong trí tôi, thật xúc động, thật thiêng liêng!
Câu chuyện ngày ấy để lại trong tôi lòng biết ơn mẹ thật sự. Tôi thiết nghĩ, chỉ có tình yêu, sự hy sinh lớn lao trong mẹ mới làm mẹ có thể kiên nhẫn, dịu dàng, tiếp tục yêu thương, lo lắng cho tôi, mà đáng lẽ mẹ phải la mắng trước thái độ vô ơn của tôi vì đã khiến cho mẹ thêm vất vả. Tôi cảm nghiệm bài học quý giá từ nơi mẹ: phải biết hưởng sự hy sinh của người khác một cách trân trọng.
Nhất là đối với Chúa, tôi phải biết đón nhận bao ơn lành của Chúa ban suốt một ngày sống với tất cả tâm tình biết ơn Ngài. Đồng thời, phải đón nhận tha nhân như quà tặng Chúa gửi đến tôi. Vì tôi sống là “sống với mọi người”.
Cho mãi đến giờ, tôi đã khôn lớn và trở thành nữ tu không còn được quấn quýt bên mẹ như lúc nhỏ nữa vì phải đi giúp ở các giáo xứ xa nhà, dù mỗi ngày không ăn cơm với gia đình với món ăn mẹ nấu, dù ăn những “món lạ, món ngon của người khác nấu, nhưng tôi không sao quên được những “món quen” do chính tay mẹ nấu, có thể so với đầu bếp chuyên nghiệp thì mẹ tôi không có vị trí nhưng đối với tôi mẹ nấu ăn là số một, vì mẹ đã chăm sóc tôi từ khi tôi lọt lòng: bầu sữa mẹ cho tôi cảm giác yêu thương rồi đến từng khẩu vị của món ăn cho tôi sự gắn kết với gia đình và với quê hương.
Thời đại phát triển quá nhanh, hình ảnh bếp củi không còn quen thuộc với nhiều người nữa, đặc biệt là với các em nơi thành thị. Chính tôi bây giờ cũng chỉ sử dụng bếp gaz, bếp điện, nhưng mỗi khi tôi thấy hình ảnh chị em tất bật trong bếp thì không thể quên cái bếp củi ngun ngút khói của mẹ thuở nào!
Mỗi dịp về lại gia đình, tôi thấy sung sướng, hạnh phúc khi được nhìn mẹ hiền trong bếp vì biết bao cảm xúc ùa về trong tôi. Ăn những “món quen” do mẹ nấu, tôi thích nhất là món cơm nấu bằng bếp củi. Mẹ thường vắt cơm cháy thành viên tròn rồi cho nước mắm kho quẹt lên, hương vị ấy thật tuyệt vời làm sao, mùi mồ hôi, mùi khói và có cả mùi tình mẫu tử không thể phai nhạt mỗi khi tôi ăn vào.
Rồi những ngày cuối năm, dù bao nhiêu là công việc, nhưng mẹ vẫn tranh thủ thời giờ để gói bánh tét biếu hàng xóm cho trọn tình vẹn nghĩa. Ba anh em tôi, đứa đi chẻ dây, rọc lá chuối, người thì đi gom những khúc củi lớn để sẵn cạnh bếp lò. Ba tôi làm một việc quan trọng hơn vì cần có kinh nghiệm là làm cho mẹ “cái lò cỡ đại".
Và thế là mùi Tết bắt đầu lan toả thời tiết se lạnh cộng với mùi hăng hắc cay cay của khói bếp, củi cháy là mùi của nồi nước sôi lục bục cứ tan trong không gian. Mỗi khi người lớn mở nồi, mùi bánh qua lớp lá chuối tỏa ngào ngạt … anh em tôi hớn hở chuẩn bị nào là khoai, chuối để nướng dưới ánh lửa của nồi nấu bánh.
Trong ánh lửa lập lòe giữa đêm khuya, tôi thấy hình ảnh mẹ đẹp hơn, sáng hơn bởi tình yêu phục vụ. Thế là sau một đêm bánh được nấu chín, cả nhà tôi được ăn những “đòn bánh tét” thơm phức mùi nếp cùng gia vị, và ngon ngọt vì tình yêu của mẹ đã trộn vào trong từng hạt nếp….
Dù anh em tôi đều lập gia đình, có con, và ra ở riêng, nhưng mỗi dịp Tết, tất cả anh em, dâu, rể và các cháu sum họp đông đủ! Anh chị em chúng tôi xúm xít bên mẹ để cùng mẹ nấu ăn cho cả nhà. Nhưng “bếp chính” không ai khác ngoài mẹ, vì mẹ biết rõ hơn ai hết khẩu vị, sở thích của mỗi thành viên trong gia đình, và niềm vui của mẹ dường như là quên mình đi mà chỉ tất bật phục vụ, là nhìn thấy cả nhà ăn uống thật ngon miệng và vui vẻ!
Phần tôi, đến giờ ăn là cứ giành ngồi gần mẹ để được nghe lại mùi khói bếp còn phảng phất trên người mẹ. Tôi ăn thức ăn mẹ làm cách ý thức, chậm rãi để có thể cảm nhận được tất cả hương vị ngọt ngào của bao hy sinh, vất vả với một tình yêu vô bờ mà mẹ đã nêm vào trong các món ăn cho bữa ăn gia đình thêm đậm đà, cho tình gia đình thêm ấm áp, yêu thương.
Tết vừa rồi, trong một bữa ăn, ngồi cạnh mẹ, mẹ gắp nhiều thức ăn vào chén tôi, tôi thấy buồn man mác, ngồi mơ màng. Có phải mẹ nấu không ngon? Chắc chắn không phải thế, tôi thích ăn món mẹ nấu mà.
Tôi đang nghĩ ngợi, giật mình khi nghe mẹ nhắc: “Ăn đi con!” tôi nghe lòng nặng trĩu, có phải mẹ kêu tôi “ăn cháo” đâu! Nỗi buồn ấy đến từ dòng suy nghĩ miên man của tôi. Có phải chăng khi tôi chợt nhận ra những vệt khói trắng vô tình theo thời gian vươn lên và ở lại mãi trên mái tóc mẹ hiền.
Bây giờ điều kiện vật chất đầy đủ hơn nhưng ở nhà tôi vẫn còn giữ lại bếp củi vì mẹ đã lớn tuổi rồi không còn khỏe mạnh như xưa để vất vả nhóm bếp nên hình ảnh ấy chỉ còn lại trong tôi một ký ức đẹp, chợt tôi nhớ đến những câu thơ nổi tiếng của Bằng Việt: "Một bếp lửa chờn vờn sương sớm/ Một bếp lửa ấp iu nồng đượm…" mà càng thương hình ảnh người mẹ một thời lui cui dưới bếp, với củi, với lửa, với cơm canh.
Xuyên qua hình ảnh và tình yêu của mẹ, tôi cảm nghiệm một tình yêu cao vời vượt mọi thời gian, đó là tình yêu của Thiên Chúa. Ngài quan phòng mọi thứ cho tôi, Ngài ban cho tôi tình yêu của mẹ. Và ban cho tôi tình mẫu tử của Mẹ Maria nữa. Mẹ Maria được Chúa Giêsu trăng trối làm mẹ của từng người con trần gian, chắc chắn Mẹ cũng chăm sóc tôi không kém bất cứ người mẹ nào trên thế gian này. Qua đó, tôi cảm nghiệm được tình yêu sâu thẳm của Đấng đã tự biến mình làm Lương Thực nuôi dưỡng linh hồn tôi, âm thầm chờ đợi tôi nơi Bí Tích Thánh Thể, để trao tặng tôi tình yêu vĩnh cửu của Ngài.
Đình Trọng
