Khi bạn gặp lại giấc mơ ở đời thật (déjà rêvé)
Đã bao giờ bạn gặp một hoàn cảnh ngoài đời thực giống với một giấc mơ từng có? Hiện tượng này được gọi là ‘déjà rêvé’ - trong tiếng Pháp có nghĩa là “đã từng mơ”. Theo nhà Tâm lý học thần kinh Sanam Hafeez, déjà rêvé xảy ra khi ký ức, khung cảnh hay cảm giác mà bạn đã từng trải qua trong mơ lặp lại ở đời thực.
Hiện tượng này hay bị nhầm lẫn với déjà vu - trong tiếng Pháp nghĩa là “từng bắt gặp”. Déjà vu là hiện tượng khi chúng ta đang ở trong một hoàn cảnh mới nhưng lại cảm thấy quen thuộc, giống như đã từng trải qua trong quá khứ.
Một nghiên cứu của các nhà khoa học Pháp vào năm 2011 trên bệnh nhân động kinh phân ra 3 loại déjà rêvé cơ bản:
- Episodic-like: khi mà người mơ có thể truy hồi trải nghiệm ở thực tại trong một giấc mơ và thời điểm mơ cụ thể. Ví dụ, bạn gặp một người xa lạ và bạn nhớ rằng mình đã gặp họ trong giấc mơ vào hai ngày trước.
- Familiarity-like: khi người mơ chỉ có những hồi tưởng, viễn cảnh khá mơ hồ truy về một giấc mơ gần đây đối với một sự việc, hiện tượng quen thuộc ở thực tại. Ví dụ, bạn gặp một người lạ mà bạn biết mình đã từng mơ về họ, nhưng lại không thể nhớ rõ hoàn cảnh và thời điểm mà bạn gặp họ trong mơ.
- Dreamy state: khi người mơ gặp khó khăn phân biệt được thực tại và giấc mơ, không biết rõ mình từng mơ hay từng trải qua sự việc ở thực tại. Ví dụ, bạn nhìn thấy một người mà mình có cảm giác "quen quen" nhưng lại không phân biệt được mình đã gặp họ ở thực tại hay trong mơ.
Theo Thạc sĩ Tâm lý học thần kinh Patrick McNamara, hiện tượng déjà rêvé góp phần củng cố ý tưởng rằng có tồn tại một hệ thống ký ức riêng biệt về những giấc mơ trong não bộ con người. Thông qua hệ thống ký ức này, thế giới trong mơ và thế giới bên ngoài tác động qua lại.
