Các vị La Hán chùa Tây PhươngTôi đến thăm về lòng vấn vương.Há chẳng phải đây là xứ Phật,Mà sao ai nấy mặt đau thương?
Đây vị xương trần chân với tayCó chi thiêu đốt tấm thân gầyTrầm ngâm đau khổ sâu vòm mắtTự bấy ngồi y cho đến nay.
Có vị mắt giương, mày nhíu xệchTrán như nổi sóng biển luân hồiMôi cong chua chát, tâm hồn héoGân vặn bàn tay mạch máu sôi.
Có vị chân tay co xếp lạiTròn xoe tựa thể chiếc thai nonNhưng đôi tai rộng dài ngang gốiCả cuộc đời nghe đủ chuyện buồn...
Các vị ngồi đây trong lặng yênMà nghe giông bão nổ trăm miềnNhư từ vực thẳm đời nhân loạiBóng tối đùn ra trận gió đen.
Mỗi người một vẻ, mặt con ngườiCuồn cuộn đau thương cháy dưới trờiCuộc họp lạ lùng trăm vật vãTượng không khóc cũng đổ mồ hôi.
Mặt cúi, mặt nghiêng, mặt ngoảnh sauQuay theo tám hướng hỏi trời sâuMột câu hỏi lớn. Không lời đápCho đến bây giờ mặt vẫn chau.
Có thực trên đường tu đến PhậtTrần gian tìm cởi áo trầm luânBấy nhiêu quằn quại run lần chótCác vị đau theo lòng chúng nhân?
Nào đâu, bác thợ cả xưa đâu?Sống lại cho tôi hỏi một câu:Bác tạc bấy nhiêu hình khổ hạnhThật chăng chuyện Phật kể cho nhau?
Hay bấy nhiêu hồn trong gió bãoBấy nhiêu tâm sự, bấy nhiêu đờiLà cha ông đó bằng xương máuĐã khổ, không yên cả đứng ngồi.
Cha ông năm tháng đè lưng nặngNhững bạn đương thời của Nguyễn DuNung nấu tâm can, vò võ tránĐau đời có cứu được đời đâu.
Đứt ruột cha ông trong cái thuởCuộc sống giậm chân hoài một chỗBao nhiêu hi vọng thúc bên sườnHéo tựa mầm non thiếu ánh dương.
Hoàng hôn thế kỷ phủ bao laSờ soạng cha ông tìm lối raCó phải thế mà trên mặt tượngNửa như khói ám, nửa sương tà.
Các vị La Hán chùa Tây Phương!Hôm nay xã hội đã lên đườngTôi nhìn mặt tượng dường tươi lạiXua bóng hoàng hôn, tản khói sương.
Cha ông yêu mến thời xưa cũTrần trụi đau thương bỗng hoá gần!Những bước mất đi trong thớ gỗVề đây, tươi vạn dặm đường xuân.
27-12-1960Huy Cận
Các Vị Là Hán Chùa Tây Phương(Cảm họa y đề bài: “ Các Vị La Hán chùa Tây phương “ của Huy Cận)
Các vị La Hán chùa Tây PhươngDứt trừ lậu hoặc sạch sầu vươngTừng tu khổ hạnh rèn tâm tríĐắc đạo đem lòng trải suối thương
Chẳng ngại gian lao mở rộng tayCứu nhân độ thế chuyển mê gầyTừ bi thắm đượm tươi màu mắtHạnh đức nghiêm trang xưa tới nay
Xét thấy trần gian muôn mối lệchTuỳ duyên hoá độ vượt luân hồiTinh thần linh mẫn xây đời mớiĐoạn tận tham si tuệ chiếu soi
Thiền tọa an yên tay xếp lạiThân ngay ý định rạng lòng sonĐức lành hiển hiện thơm nguồn cộiDẫn dắt sinh linh thoát nẻo buồn
Chư vị mong đời sống được yênNgày đêm hướng nguyện trải trăm miềnNguyền cho khắp chốn cùng muôn loạiThắp sáng tình thân phá bóng đen
Xưa nay người khổ bởi do ngườiChém giết đua chen máu lệ rơiBình thản lặng im tượng chẳng nóiThế nhưng ngắm tượng nghiệp liền vơi
Nhìn trước trông lên ngoảnh ngó sauChúng sanh nghiệp lực đã dìm sâuÂm thầm cứu giúp không cần đápVận hết tâm can gạn não sầu
Chính ở nơi đây là cảnh PhậtĐừng nên nghi vấn nữa trầm luânVô thường thổi đến rồi than khócKhông biết đường đi khổ luỵ quần
Đâu cần vẹn hỏi thợ chi đâuNgẫm nghĩ thì hay rõ được câuKhổ hạnh hình dung trên nét tượngLợi danh chẳng vướng đạo truyền nhau
Xưa nay sở dĩ nhiều giông bãoLà bởi sân si quấn cuộn đờiBiết vậy quay về nương thánh tượngVững chãi an vui đi đứng ngồi
Không hiểu cho nên lòng trĩu nặngNào đâu phải bạn Nguyễn Du đâuVí chi tội rứa không gìn tránLắng chút suy tư nghiệm lẽ mầu
Tu tâm tịnh đức ngàn muôn thuởKhổ nhọc không màng lòng tựa gươngBóng hiện hình in trăng tỏ rạngĐâu đâu cũng thấy đạo soi đường
Đạo vàng chiếu tỏa rộng bao LaDẫn dắt chúng sinh tìm lối raSáu nẻo luân hồi quy giác ngạnLắng nghe diệu pháp chuyển mê tà
Các vị La Hán chùa Tây phươngĐã tu chứng đắc pháp thanh lươngLòng trong trí sáng luôn an lạcPhổ độ hàm linh hướng diệu thường
Giờ đây hướng đến quyết tu tâmDẫu thánh đã xa nhưng tượng gầnMỗi nét mỗi hình trên thớ gỗCho ta nhận diện vĩnh trường xuân..!
Tu Viện An Lạc, California, 12 giờ khuya11 -03-2024Trúc Nguyên-Thích Chúc Hiền (cảm họa)
