“Ứng dụng công nghệ số AI nhằm phát huy năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh khi dạy đọc hiểu văn bản Lá cờ thêu sáu chữ vàng (Ngữ văn 8) tại trường THCS Hùng Sơn”
Lí do lựa chọn biện pháp
Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 đánh dấu sự chuyển dịch căn bản từ giáo dục định hướng nội dung sang định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học. Đối với môn Ngữ văn, mục tiêu không chỉ là trang bị kiến thức văn học sử, lí luận hay khả năng cảm thụ thẩm mĩ, mà quan trọng hơn là hình thành cho học sinh các năng lực cốt lõi, trong đó năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo giữ vai trò then chốt.
Trong bối cảnh của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội thuận lợi có để giáo viên đổi mới phương pháp dạy học. AI không chỉ là công cụ tra cứu hay thiết kế bài giảng, mà còn có thể trở thành một “trợ lí” thông minh, một “người bạn đồng hành” giúp giáo viên tạo ra môi trường học tập tương tác, giúp học sinh phát huy năng lực giải quyết vấn đề hiệu quả.
Thực tiễn giảng dạy văn bản văn học đặc biệt là các văn bản truyện lịch sử thường vấp phải lối mòn giáo viên thuyết giảng sự kiện, phân tích nhân vật theo khuôn mẫu, học sinh còn tiếp thu một cách thụ động. Giờ học thiếu vắng những tình huống thử thách, những vấn đề cần giải quyết để học sinh vận dụng tư duy phân tích. Văn bản Lá cờ thêu sáu chữ vàng có tình huống truyện rõ nét, nhân vật Trần Quốc Toản có hành động thể hiện lí tưởng, quyết tâm và bản lĩnh tuổi trẻ. Việc khai thác văn bản bằng công cụ AI giúp học sinh dễ dàng nhập vai, phân tích, thảo luận tìm hướng giải quyết vấn đề mà nhân vật đặt ra trong văn bản.
Xuất phát từ những lí do trên, tôi lựa chọn biện pháp“Ứng dụng công nghệ số AI nhằm phát huy năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh khi dạy đọc hiểu văn bản Lá cờ thêu sáu chữ vàng (Ngữ văn 8) tại trường THCS Hùng Sơn” nhằmnâng cao chất lượng dạy và học, góp phần xây dựng mô hình dạy học Ngữ văn theo định hướng phát triển năng lực.
Kết quả
Không khí lớp học lớp sôi nổi, hào hứng, học sinh mong chờ đến tiết học có “nhân vật AI” xuất hiện. Tỉ lệ học sinh chủ động giơ tay tham gia các hoạt động trong giờ học tăng rõ rệt. Khi gặp vấn đề các em đã chủ động hơn trong phân tích và đề xuất giải pháp có tính lôgic.
Việc kết hợp với việc sử dụng các nền tảng AI vào tạo video, thiết kế sản phẩm công nghệ số không chỉ giúp học sinh hiểu sâu nhân vật, khắc sâu kiến thức thể loại truyện lịch sử mà còn góp phần phát huy năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong học tập môn Ngữ văn theo định hướng của chương trình GDPT 2018.
Biện pháp đáp ứng được mục tiêu của bài học: học sinh đã bước đầu nhận biết đặc điểm thể loại của truyện lịch sử được thể hiện qua nhân vật, không gian, thời gian trong truyện; trên cơ sở đó vận dụng vào các văn bản khác cùng thể loại.
Ứng dụng công nghệ số AI vào trong giảng dạy bước đầu tạo ra được không khí học tập sôi nổi, hào hứng của thầy và trò.Giáo viên và học sinh đều được tiếp cận với công nghệ số. Đặc biệt khi sử dụng thành thạo giáo viên có thể vận dụng linh hoạt ở các giờ học tiếp theo.
Một số hình ảnh: