Vanvn- Ở góc bếp đơn giản này, mẹ tôi làm đủ món: nào là thổi xôi gấc đỏ tươi, rán nem giòn rụm, nấu miến thơm lừng, quay thịt heo vàng óng rồi treo lên gác bếp để dành ăn dần. Nhưng tôi nhớ mãi, những phút giây cùng bố trông nồi bánh chưng xanh bên bếp lửa mùa đông ấm áp.
Tôi đã đi qua hơn bốn mươi mùa nắng và mùa mưa, mái tóc đã điểm sương sau bao lần đón gió mùa đông buốt giá. Ngót nghét nửa đời người, tôi như cánh chim không mỏi, xoay vần qua vô vàn thăng trầm dâu bể, in dấu chân mình lên không ít miền đất xa lạ, rực rỡ và phồn hoa. Dẫu vậy, dù ở đâu, ký ức về quê nhà vẫn vẹn nguyên như một bức tranh không thể phai mờ, đặc biệt là những tháng ngày ấu thơ trong trẻo, luôn chảy mãi như một dòng suối mát lành trong tâm hồn.
Những ngày này, khi đợt gió mùa đông bắc mang theo hơi lạnh se sắt đột ngột ùa về, nhất là vào mỗi buổi sớm mai sương giăng lối, lòng tôi lại trỗi dậy nỗi nhớ da diết về ngôi nhà xưa đơn sơ, giản dị và căn bếp nhỏ luôn bập bùng ánh lửa ấm áp vào buổi sớm mùa đông năm ấy.
Ngày còn sống, Nội tôi vẫn thường thủ thỉ: “Căn bếp là linh hồn của một gia đình. Nhiệm vụ cao cả của người phụ nữ là giữ lửa căn bếp, cũng là giữ đạo nhà, giữ hạnh phúc cho gia đình”. Nghe lời Nội, mẹ tôi luôn vun vén tròn đầy việc bếp núc. Hàng ngày, mẹ dậy từ lúc trời mới tang tảng sáng, khi sương mù còn giăng bủa khắp nơi, tôi đã nghe thấy tiếng dép loẹt quẹt quen thuộc dưới bếp. Mẹ bắt đầu nhóm lửa bằng những thanh củi khô. Cái hanh hao của mùa lạnh khiến lửa bén nhanh và đượm vô cùng. Ngọn lửa ban đầu còn bé tí, rồi bập bùng cháy thành ngọn lớn, mang hơi ấm về xua tan cái lạnh giá của mùa đông. Khi thì mẹ đặt lên bếp nồi cơm ăn sáng thơm phức, lúc thì nồi xôi nếp dẻo, có khi là nồi khoai lang luộc bốc khói nghi ngút.
Tôi thích nhất cái cảm giác được ngồi sưởi ấm bên ánh lửa hồng, nghe tiếng nồi nước khoai sùng sục sôi, mùi khoai thơm lừng len lỏi trong không khí lạnh. Cái cảm giác ngồi bóc củ khoai nóng hổi, vừa ăn vừa thổi, vị bùi ngọt tan dần trong miệng mới tuyệt vời làm sao. Ngoài củi, mẹ tôi còn tận dụng rơm rạ khô để đun. Bếp lửa dễ nhóm nên thỉnh thoảng, đói bụng là tôi lại tự tay nhóm lửa, nướng khoai, nướng ngô. Được ăn khoai, ngô nướng nóng hổi giữa tiết trời đông rét mướt quả không có thú vui nào sánh bằng…
Căn bếp nhà tôi trong những ngày Tết mới thật sự rộn ràng. Ở góc bếp đơn giản này, mẹ tôi làm đủ món: nào là thổi xôi gấc đỏ tươi, rán nem giòn rụm, nấu miến thơm lừng, quay thịt heo vàng óng rồi treo lên gác bếp để dành ăn dần. Nhưng tôi nhớ mãi, những phút giây cùng bố trông nồi bánh chưng xanh bên bếp lửa mùa đông ấm áp. Lửa hắt lên khuôn mặt tôi đỏ hồng, thậm chí hơi rát, nhưng chẳng hiểu sao tôi vẫn chẳng muốn rời đi. Lửa bén cháy hết củi, tôi lại tiếp thêm củi khô vào, nhìn ngọn lửa lại bùng lên mãnh liệt. Bố bảo, nấu bánh chưng là cả một nghệ thuật, để bánh chín rền, chín đều thì phải giữ lửa thật đều, không để to quá mà cũng không được nhỏ quá. Đó là những bài học đầu tiên về sự kiên nhẫn và tỉ mỉ mà tôi đã học được từ gian bếp ấy.
Mỗi buổi chiều đi học về, chỉ cần thấy ngọn khói lam chiều lảng bảng bay lên từ góc bếp là lòng tôi đã cảm nhận được cái ấm cúng của bữa cơm đoàn viên, những món ăn mẹ nấu đang chờ sẵn. Anh em chúng tôi thường trêu nhau: “Thấy khói bếp là thấy mẹ, là thấy cả gia đình ấm áp, thân thương”.
Sau này, mẹ tôi không còn nữa, bếp lửa nhà cũng vắng hẳn. Bố tôi chuyển sang dùng bếp ga cho tiện và nhanh. Nhưng ngày Tết, chị em tôi vẫn giữ thói quen cũ, cùng nhau nhóm lửa luộc bánh chưng. Dù không còn hơi ấm của mẹ, chúng tôi muốn tin rằng, nếu mẹ có về thăm, căn nhà vẫn sẽ ấm áp như xưa, và mẹ sẽ tìm thấy ngọn lửa quen thuộc ấy.
Mỗi lần trở về thăm nhà, như một thói quen chẳng thể bỏ, tôi lại nhìn căn bếp cũ, để nỗi nhớ về ánh lửa mùa đông ngày ấy, nhớ về ngọn khói tuổi thơ, lại ùa về như một cơn gió nhẹ nhưng đầy hoài niệm.
Tối nay, vẫn là buổi tối đông giá lạnh, tôi ngủ sớm hơn mọi ngày. Trong cơn mơ chập chờn, một bóng dáng hao gầy đang cặm cụi nhóm lửa. Tôi bước lại gần, gọi thật to tiếng gọi mà đã khá lâu mình chưa được cất lên: Mẹ!
NGUYỄN THANH THỦY